แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการสอนภูมิศาสตร์ สำหรับครูสังคมศึกษา

บทคัดย่อ

การพัฒนาสมรรถนะการสอนสาระภูมิศาสตร์ สำหรับครูสังคมศึกษา เป็นการพัฒนาผู้สอนให้มีความรู้ ทักษะและความสามารถในการสอนสาระภูมิศาสตร์ที่สอดคล้องกับทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยมุ่งเน้นการสอนให้ผู้เรียนเข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลก ปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต รู้เท่าทัน ปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม ตลอดจนสามารถใช้ทักษะ กระบวนการ ความสามารถทางภูมิศาสตร์ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม อันจะนำไปสู่การปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ด้วยเหตุนี้ ผู้สอนสาระภูมิศาสตร์ ควรคำนึงถึงการพัฒนาสมรรถนะทางการสอนในประเด็นต่าง ๆ  ดังนี้ 1.สมรรถนะด้านความรู้ ประกอบด้วย การรู้เรื่องภูมิศาสตร์ ความรู้ด้านทักษะทางภูมิศาสตร์ ความรู้เกี่ยวกับความสามารถทางภูมิศาสตร์ และความรู้เกี่ยวกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระภูมิศาสตร์ 2. สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ประกอบด้วยกิจกรรมสำคัญ 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนการตั้งคำถามเชิงภูมิศาสตร์ ขั้นตอนการรวบรวมข้อมูล ขั้นตอนการจัดการข้อมูล ขั้นตอนการวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล และขั้นตอนการสรุปเพื่อตอบคำถาม และ 3. สมรรถนะด้านการวัดและประเมินผล ประกอบด้วย แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลสาระภูมิศาสตร์ตามสภาพจริง วิธีการวัดและประเมินผลสาระภูมิศาสตร์ตามสภาพจริง  และการกำหนดงานหรือสถานการณ์ที่ใช้ในการวัดและประเมินผลตามสภาพจริง แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการสอนภูมิศาสตร์ สำหรับครูสังคมศึกษาที่นำเสนอข้างต้น หากผู้สอนตระหนัก เห็นความสำคัญ และนำแนวทางเหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ โดยการฝึกฝนจนเกิดเป็นทักษะในการถ่ายทอดความรู้ได้อย่างครอบคลุมทุกประเด็นจะส่งผลให้การจัดการเรียนการสอนประสบความสำเร็จยิ่งขึ้น