การศึกษาจินตภาพดอกบัวในกวีนิพนธ์โบราณจีน

ชลธิชา  ทีฆมงคล; สุรีย์ ชุณหเรืองเดช

ผู้แต่ง

ชลธิชา ทีฆมงคล สาขาวิชาภาษาจีน ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
สุรีย์ ชุณหเรืองเดช สาขาวิชาภาษาจีน ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ดอกบัว, ภาพลักษณ์, จินตภาพ, จีน, กวีนิพนธ์โบราณ

บทคัดย่อ

แม้ที่ผ่านมาจะมีการศึกษาวิจัยเรื่องจินตภาพดอกบัวในกวีนิพนธ์จีนเป็นการเฉพาะอยู่บ้าง แต่มิได้เป็นลักษณะที่มุ่งเน้นศึกษาประเด็นเกี่ยวกับการใช้จินตภาพดอกบัวในกวีนิพนธ์โบราณจีนอย่างครอบคลุมบทความวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาจินตภาพดอกบัวตลอดประวัติศาสตร์ของกวีนิพนธ์โบราณจีนเพื่อสำรวจหาว่าจินตภาพเหล่านี้มีการใช้สื่อความเกี่ยวกับสิ่งใดบ้าง ผู้วิจัยได้เก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลตัวบทที่เกี่ยวข้องกับดอกบัวตามที่ปรากฏในบทกวีจีนต่าง ๆ จาก Chinese Text Project ซึ่งเป็นฐานข้อมูลออนไลน์ สาธารณรัฐประชาชนจีนที่มีการรวบรวมหนังสือประเภทรวมบทกวีจีน ผลการศึกษาพบว่าการสร้างจินตภาพดอกบัวอาจจำแนกออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ จินตภาพดอกบัวที่เกี่ยวข้องกับบุคคล จินตภาพดอกบัวที่เกี่ยวข้องกับการพรรณนาทิวทัศน์ธรรมชาติ จินตภาพดอกบัวที่เกี่ยวข้องกับการสื่ออารมณ์ ส่วนกลวิธีทางภาษาที่ปรากฏใช้ค่อนข้างบ่อยในการสร้างจินตภาพดอกบัวดังกล่าว ประกอบด้วยการใช้ความเปรียบ อุปลักษณ์ อุปมา ทั้งนี้ จากผลการศึกษาพบว่าแม้การใช้จินตภาพ ดอกบัวในกวีนิพนธ์โบราณจีนอาจแตกต่างกันไปโดยขึ้นอยู่กับมุมมองที่แตกต่างกันของกวีแต่ละคน แต่การสร้างจินตภาพดอกบัวที่มีการจำแนกออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ดังที่ได้กล่าวมาข้างต้นยังคงปรากฏให้เห็นอย่างสม่ำเสมอตลอดประวัติศาสตร์ของกวีนิพนธ์โบราณจีน

เอกสารอ้างอิง

Cholthira Satyawadhna ชลธิรา สัตยาวัฒนา. (1987). Phachong thoi roiriang ผจงถ้อยร้อยเรียง [Carefully crafted words]. Pla Tapian Publishing.

Kulap Mallikamas กุหลาบ มัลลิกะมาส. (1976). Wannakhadi Thai วรรณคดีไทย. [Thai literature]. Ramkhamhaeng University.

Nittaya Kaewkallana นิตยา แก้วคัลณา. (2008). Kan suepsan chintaphap phua sadaeng khupriap nai kawiniphon Thai การสืบสรรค์จินตภาพเพื่อแสดงคู่เปรียบในกวีนิพนธ์ไทย [The creative perpetuation of the Images to show the contrast in Thai poetry]. Vannavidas วรรณวิทัศน์ [Vannavidas], 8 (November), 1–40.

Rachabanditayasathan ราชบัณฑิตยสถาน. (2002). Potchananukrom sap wannakam Aungkrit-Thai พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมอังกฤษ-ไทย [Dictionary of English–Thai literary terms]. Rachabanditayasathan.

Rachabanditayasathan ราชบัณฑิตยสถาน. (2013). Potchananukrom chabap Rachabanditayasathan พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน [Royal Institute Dictionary] (3rd ed.). Rachabanditayasathan.

Brooks, P., Nisbet, H. B., & Rawson, C. J. (2005). The Cambridge history of literary criticism (8th ed., R. Selden, Ed.). Cambridge University Press.

Chen, J. H. (1990). Zhongguo lidai yong lianhe shi chutan 中国历代咏莲荷诗初探 [A preliminary study on lotus-chanting poems throughout Chinese past dynasties]. Shaoguan xueyuan xuebao 韶关学院学报 [Journal of Shaoguan University], (4), 8-16.

Chen, J. H. (2022). Bai Juyi shiren zhi pinwei yanjiu 白居易诗人之品味研究 [A study on the taste of the poet Bai Juyi]. Wanjuanlou chubanshe.

Chen, W. (2017). Lang qie zhi bi—Lun gudian aiqing shi de yizhong shuqing moshi. Gudian wenxue zhishi 郎妾之比--论古典爱情诗的一种抒情模式 [Comparison between young men and women -- On a lyrical mode of classical love poetry]. Gudian wenxue zhishi 古典文学知识 [The Knowledge of Classical Literature], (6), 38–45.

Cheng, M. Y. (2006). Gushi zhong de “hehua” yixiang 古诗中的“荷花”意象 [The image of “lotus” in ancient poetry]. Xin yuwen xuexi 新语文学习 [New Chinese Study], (Z1), 58-59.

Cihai 辞海. (n.d.). Shige 诗歌. In Cihai liban shujuku 辞海历版数据库. Retrieved April 29, 2024, from http://chlb.cishu.com.cn/Entry/6/61504f113cf942a991e953939d71f0c7

Cuddon, J. A. (2004). A dictionary of literary terms and literary theory (4th ed.). Penguin.

Du, H. Y. (2017). Qianxi Bai Juyi shige zhong de “lian” yixiang 浅析白居易诗歌中的“莲”意象 [A brief analysis of the image of "lotus" in Bai Juyi's poems]. Huaibei zhiye jishu xueyuan xuebao, [Journal of Huaibei Vocational and Technical College], 16(2), 86–88.

Ge, M. J. (2012). Gudian wenxue zhong furong de shenmei yixiang tanxi 古典文学中芙蓉的审美意象探析 [An analysis of the aesthetic image of lotus in classical literature] [Master’s thesis, Shandong Normal University].

Guo, G. (1982). Lu You zhuan 陆游传 [Biography of Lu You]. Zhongzhou shuhuashe.

Guo, R. M. (2007). Song qian shige zhong lianhua wenxue yixiang yanjiu 宋前诗歌中莲花文学意象研究 [A Study on the literary imagery of lotus in poetry before the Song dynasty] [Master’s thesis, Nanjing Normal University].

Hanyu cidian 汉语词典. (n.d.). Shige 诗歌. In Shige de jieshi 诗歌的解释. Retrieved April 29, 2024, from https://cd.hwxnet.com/view/ggeibdfbnmcpfolm.html

Li, J. B. (2012). Wang Wei shi xuan 王维诗选 [Selected Poems of Wang Wei]. Zhongzhou guji chubanshe.

Li, W. L. & Liu, W. Z. (1990). Gudai yonghua shici jianshang cidian 古代咏花诗词鉴赏辞典 [Dictionary of ancient flower-chanting poetry appreciation]. Jilin daxue chubanshe.

Lu You hehua shi liu shou shangdu: You xian cuigai hongzhuang ju, hekuang renyan si Liu Lang 陆游荷花诗六首赏读：犹嫌翠盖红妆句，何况人言似六郎 [On reading and appreciation of Lu You’s six lotus poems: It’s like being disgusted by the phrase ‘green cover, red makeup’, let alone how one’s referring to being similar to Liu lang]. (2021, July 5). Tengxun Wang. Retrieved April 29, 2024, from https://news.qq.com/rain/a/20210705A0C3NI00

Lu, Z. W. (1992). Gudai shici diangu cidian 古代诗词典故辞典 [Dictionary of allusions in ancient poetry]. Tianjin renmin chubanshe.

Mao, G. F. (1987). Songren qijue xuan 宋人七绝选 [Selection of seven-character quatrain poems by people of the Song dynasty]. Shumu wenxian chubanshe.

Olderr, S. (2012). Symbolism: A comprehensive dictionary (2nd ed.). McFarland.

Ollila, B. & Jantas, J. (2006). The definition of poetry. SAGE Publications.

Pan, B. Q. (1989). Quan Tang shi jinghua fenlei jianshang jicheng 全唐诗精华分类鉴赏集成 [A compendium of the Complete Tang Poems’ quintessence classification appreciation]. Hehai daxue chubanshe.

Parini, J. (1981). Emerson and Frost: The present act of vision. The Sewanee Review, 89(2), 206–227.

Pound, E. (1913). A few don'ts by an imagiste. Poetry, 1(6), 200–206.

Qi, L. D. (2008). Wenxin diaolong jiaozhu tongyi 文心雕龙校注通译 [Wenxin Diaolong annotated and completed translation]. Shanghai guji chubanshe.

Qian, B. C. (1988). Guwen guanzhi xin bian 古文观止新编 [New edition of Guwen Guanzhi]. Shanghai guji chubanshe.

Shi, X. L. (2011). Lianhua yixiang de yanbian yu zhongxue yuwen jiaocai zhong lian wenhua de meili 莲花意象的演变与中学语文教材中莲文化的魅力 [The evolution of lotus imagery and the charm of lotus culture in middle school Chinese textbooks] [Master’s thesis, Central China Normal University].

Sun, Y. K. & Yu, X. H. (1989). Zhongguo lidai yong hua shici jiashang cidian 中国历代咏花诗词鉴赏辞典 [Dictionary of flower-chanting poetry appreciation throughout Chinese past dynasties]. Jiangsu kexue jishu chubanshe.

Teggihalli, P. B. (2021). Literary criticism and creation. Prowess Publishing.

Wu, X. R., et al. (1992). Han Wei Liuchao shi jianshang cidian 汉魏六朝诗鉴赏辞典 [Dictionary of Poetry Appreciation in Han, Wei, and Six Dynasties]. Shanghai cishu chubanshe.

Xia, C. T., et al. (2003). Song ci jianshang cidian: Di yi ce 宋词鉴赏辞典:第一册 [Dictionary of Song Ci Appreciation, Volume 1]. Shanghai cishu chubanshe.

Xiao, D. F., et al. (1983). Tang shi jianshang cidian 唐诗鉴赏辞典 [Dictionary of Tang Poetry Appreciation]. Shanghai cishu chubanshe.

Xu, J. Q. (2008). Jie bu kai de dongfang wenhua qingjie -- Lun Yu Guangzhong aiqing shi zhong “lian” de yixiang 解不开的东方文化情结－－论余光中爱情诗中“莲”的意象 [The unresolved oriental cultural complex -- On the Image of "lotus" in Yu Guangzhong's love poems]. Liuzhou shizhuan xuebao 柳州师专学报 [Journal of Liuzhou Teachers college], 23(5), 28–30.

Yang, C. Q., & Ji, X. H. (2005). Zhong Wan Tang shuqing shi xuan 中晚唐抒情诗选 [Selected lyrical poems of the Middle and Late Tang Dynasty]. Nanhai chuban gongsi.

Yuan, J. (2008). “Feng” lei shi xin jie《风》类诗新解 [A new interpretation of poetry in the "Feng" category]. Hunan renmin chubanshe.

Yuan, X. P. (2009). Zhongguo shige yishu yanjiu 中国诗歌艺术研究 [A study on the art of Chinese Poetry]. Beijing daxue chubanshe.

Zhang, C. X. (2017). Zhongguo chuantong wenhua zhong lian de shenmei yixiang yanjiu. 中国传统文化中莲的审美意象研究 [A Study on the aesthetic image of lotus in traditional Chinese culture] [Master’s thesis, Nanjing Forestry University].

Zhang, W. W. (2014). Lun lianhe yixiang zai Tangdai de fazhan yanbian 论莲荷意象在唐代的发展演变 [On the development and evolution of lotus imagery in the Tang dynasty] [Master’s thesis, China University of Petroleum].

Zhao, Y. D. (2005). Zhongguo diangu da cidian 中国典故大辞典 [A Comprehensive Dictionary of Chinese Allusions]. Shanghai cishu chubanshe.

Zhou, X. T. (2018). Xiaotian shuo shi 3: Huru yiye chunfeng lai 啸天说诗3--忽如一夜春风来 [Xiaotian speaking on poetry 3 -- Suddenly, like a spring breeze came overnight]. Sichuan renmin chubanshe.