การใช้เสียงในการโฆษณาชวนเชื่อในยุครัฐบาลสฤษดิ์-ถนอม ทศวรรษ 2500

Thanawat  Rungruangtantisuk

Authors

Thanawat Rungruangtantisuk Research and Academic Promotion Division, Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization)

Keywords:

sounds, sound dissemination, propaganda, sounds in war, the Sarit–Thanom governments

Abstract

This article proposes that since sounds are related to human perception, they can be tool of government for propaganda. In the context of Thai society, the use of sounds for propaganda in the Sarit–Thanom government era deserves attention because these sounds continue to circulate and be reproduced in the present day. A study of the history of sounds and propaganda under the Sarit–Thanom governments in the 1960s shows that advances in sound dissemination systems – which have developments from the previous decade - enabled the government to use sound effectively for leading people in the Cold War situation. Both Field Marshal Sarit Thanarat’s sound in radio broadcasts and the sounds in propaganda films. Moreover, sounds could be chosen and adapted to align with the government’s objectives, especially sounds in war, which had an impact on security. Ultimately, these sounds have remained embedded and continue to reverberate in the auditory nerve of Thai society.

References

Film Archive Thailand Channel. หอภาพยนตร์. (2016, December 18). Phatthanakon พัฒนากร [Developer] [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=-wV9PEtxe4s.

Film Archive Thailand Channel. หอภาพยนตร์. (2020, May 27). Hanuman phachoenphai khrang mai หนุมานเผชิญภัยครั้งใหม่ [Hanuman faces a new danger] [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Z8x5wL3GIXw

Film Archive Thailand Channel. หอภาพยนตร์. (2024, November 27). Isan jarik อิสานจาริก [Isan pilgrimage] [Video]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=eD8eoxxC5ow

Ittidech Prapech อิทธิเดช พระเพ็ชร. (2018). Kan sang phaplak thang kanmueang khong chomphon sarit thanarat nai nangsuephim thai (Pho so 2500-2506) การสร้างภาพลักษณ์ทางการเมืองของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในหนังสือพิมพ์ไทย (พ.ศ. 2500-2506) [A construction of field Marshall Sarit Thanarat’s political image in Thai newspaper (1957-1963)] [Unpublished master's thesis]. Thammasat University.

Kitti Kanpai et al. (2002). Suesanmuanchon bueangton: Suemuanchon watthanatham lae sangkhom สื่อสารมวลชนเบื้องต้น: สื่อมวลชน วัฒนธรรม และสังคม [Introduction to Mass Communication: Mass Media, Culture, and Society]. Chulalongkorn University Press.

Kornphanat Tungkeunkunt กรพนัช ตั้งเขื่อนขันธ์. (2013). Songsiang thang sai: Prawattisat kan krachaisiang phasa chin nai prathet thai. ส่งเสียงทางสาย: ประวัติศาสตร์การกระจายเสียงภาษาจีนในประเทศไทย [Broadcasting via Wire: A history of Chinese-language broadcasting in Thailand]. Warasan An วารสารอ่าน [The Journal read], 5(1), 174-187.

Nattapol Wisuttipat ณัฐพล วิสุทธิแพทย์. (2024). Dontri lae siang ดนตรีและเสียง [Music and sound]. In Manutsayawitthaya thi prakot: 40 manothat ruam samai มานุษยวิทยาที่ปรากฏ: 40 มโนทัศน์ร่วมสมัย [Anthropology as it appears: 40 contemporary concepts] (pp. 273-308).

Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. Prajak Kongkirati ประจักษ์ ก้องกีรติ. (2005). Lae laeo khwamkhlueanwai ko pra kot: Kanmueang watthanatham khong naksueksa lae panyachon kon 14 tula และแล้วความเคลื่อนไหวก็ปรากฎ: การเมืองวัฒนธรรมของนักศึกษาและปัญญาชนก่อน 14 ตุลาฯ [And then the movement emerged: The cultural politics of students and intellectuals. Before October 14th]. Thammasat University Press.

Ruedi Roengchai ฤดี เริงชัย. (1996). Yot nueng nai krasae than หยดหนึ่งในกระแสธาร [A single drop in a stream]. Mingmit.Sinit Sitthirak สินิทธ์ สิทธิรักษ์. (2000). Kamnoet thorathat thai (pho so 2493-2500) กำเนิดโทรทัศน์ไทย (พ.ศ. 2493-2500) [The origins of Thai television (1950-1957)]. Thammasat University Press.

Thai PBS ไทยพีบีเอส. (2025). Kham thichaeng korani kan nam sanoe botkhwam “phadetkan sangchat phunam khemkhaeng setthakit rung” คำชี้แจงกรณีการนำเสนอบทความ “เผด็จการสร้างชาติ ผู้นำเข้มแข็งเศรษฐกิจรุ่ง” [Statement regarding the publication of the article “dictatorship builds a nation: strong leaders lead to a thriving economy”]. Retrieved November 20, 2025, from. https://www.thaipbs.or.th/news/content/349886

Thak Chaloemtiarana ทักษ์ เฉลิมเตียรณ. (1983). Kanmueang rabop phokhun upatham baep phadetkan การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ [Authoritarian paternalistic politics]. Thammasat University Press.

The Cabinet คณะรัฐมนตรี. (1964a) Pramuan sunthoraphot khong chomphon sarit thanarat pho so 2502-2504 ประมวลสุนทรพจน์ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ พ.ศ. 2502-2504 [A compilation of speeches by Field Marshal Sarit Thanarat, 1959-1961]. The Office of the Prime Minister Press.

The Cabinet คณะรัฐมนตรี. (1964b) Pramuan sunthoraphot khong chomphon sarit thanarat pho so 2505-2506 ประมวลสุนทรพจน์ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ พ.ศ. 2505-2506 [A compilation of speeches by Field Marshal Sarit Thanarat, 1962-1963]. The Office of the Prime Minister Press.

Unalom ChanrungManiKun อุณาโลม จันทร์รุ่งมณีกุล. (2018). 120 pi thurakit phapphayon thai nai miti prawattisat setthakit lae sangkhom thai 120 ปี ธุรกิจภาพยนตร์ไทยในมิติประวัติศาสตร์เศรษฐกิจและสังคมไทย [120 years of the Thai film industry in the historical, economic, and social dimensions of Thailand]. The Thailand Research Fund.

Vichitvong na Pombhejara วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร. (2001). Yon pai khanglang: Ruam rueangrao prasopkan chak adit khrueng satawat nai sangkhom thai ย้อนไปข้างหลัง: รวมเรื่องราวประสบการณ์จากอดีตครึ่งศตวรรษในสังคมไทย [Looking back: A collection of stories and experiences from the past half-century in Thai society]. Dok Ya.

Vichitvong na Pombhejara วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร. (2017). Bukkhon nai khwam song cham บุคคลในความทรงจำ [Person in memory]. Saengdaw.

Birdsall, C. (2012). Nazi soundscapes: Sound, technology, and urban space in Germany. Amsterdam University Press.

Goodale, G. (2013). Sounds of war. In M. Bull (Ed.). Critical concepts in media and cultural studies: Vol. 2 (pp. 240-264). Routledge.

Nuclear Vault. (2009, July 11). Duck and cover [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=IKqXu-5jw60