การเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร 2) เพื่อศึกษาผลการเปรียบเทียบการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานครตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองตามหลักพุทธจิตวิทยาของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ดำเนินการวิจัยด้วยรูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร จำนวน 258 คน โดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบสอบถามการเห็นคุณค่าในตนเองตามแนวทางของ Coopersmith สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test และ One-way ANOVA ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 16 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ที่มีคะแนนครอนบาคแอลฟาที่ .887 จากนั้นนำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.00 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.53 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านการรับรู้ว่าตนมีคุณงามความดี (Virtue) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านการรับรู้ว่าตนมีความสามารถ (Competence) ด้านการรับรู้ว่าตนมีความสำคัญ (Significance) และด้านการรับรู้ว่าตนมีอำนาจ (Power) 2) ผลการเปรียบเทียบการเห็นคุณค่าในตนเองตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ผู้สูงอายุที่มีระดับการศึกษาแตกต่างกัน มีการเห็นคุณค่าในตนเองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยผู้สูงอายุที่มีเพศ อายุ สถานภาพ ความเป็นอยู่ในปัจจุบัน และที่มาของรายได้แตกต่างกัน พบว่ามีการเห็นคุณค่าในตนเองไม่แตกต่างกัน และ 3) แนวทางการส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองตามหลักจิตวิทยาแนวพุทธ พบว่า มี 3 แนวทางหลัก ดังนี้ (1) แนวทางด้านการสร้างสมดุลทางจิตใจด้วยหลักพรหมวิหาร 4 (2) แนวทางด้านการเสริมสร้างปฏิสัมพันธ์ทางสังคมด้วยหลักสังคหวัตถุ 4 และ (3) แนวทางด้านการดำเนินชีวิตอย่างมีปัญญาด้วยหลักสัปปุริสธรรม 7
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์.
กรมสุขภาพจิต. (27 กุมภาพันธ์ 2561). สถิติผู้สูงอายุฆ่าตัวตาย อันดับ 2. สืบค้นเมื่อ 9 กันยายน 2567. จาก http://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=27623
จุฑารัตน์ แสงทอง. (2565). การเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุผ่านบทบาทอาสาสมัคร. Asian Journal of Arts and Culture, 15(2), 73-89.
เชษฐา แก้วพรม และคณะ. (2567). ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 7(1), 76-89.
นันทิยา ณ หนองคาย และคณะ. (2565). การออกแบบเพื่อส่งเสริมความภาคภูมิใจในตนเองของผู้สูงอายุ. วารสารศิลปศาสตร์ มทร., 4(1), 59-70.
นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (รายงานการวิจัยคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ศูนย์พระนครศรีอยุธยา.
นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (รายงานการวิจัยคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ศูนย์พระนครศรีอยุธยา.
พรพิทักษ์ เห็มบาสัตย์ และคณะ. (2566). แนวทางการส่งเสริมการสร้างความตระหนักรู้ในคุณค่าของตนเองของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 12(1), 1-18.
มาธุลี อุไรรัตน์ และวันชัย ธรรมสัจการ. (2565). ผลของโปรแกรมการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในชุมชนเขตเทศบาลเมืองคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
วิชัย อัยรา และคณะ. (2564). แนวคิดพุทธปรัชญาในการดูแลผู้สูงอายุ. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 8(3), 91-105.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2560). ถ้าสูงอายุเป็น ก็น่าเป็นผู้สูงอายุ (วาระแห่งการประกาศสดุดี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นผู้สูงอายุแห่งชาติ). นครปฐม: วัดญาณเวศกวัน
สมศักดิ์ เจริญศรี.(2543). ผลการสอนตามแนวคิดนีโอฮิวแมนนิสที่มีต่อการเห็นคุณค่าในตนเองของนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนแบบทางไกล. (วิทยานิพนธ์คณะครุศาสตร์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 5 จังหวัดขอนแก่น. (2565). กระบวนการสร้างคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางสู่การยกระดับชุมชนอย่างบูรณการในยุค 4.0 (เอกสารวิชาการ สสว. 5 ลำดับที่ 116 นย 02 เล่มที่ 30), (หน้า 1-133). ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ออฟเซ็ท.
อัฐฉญา แพทย์ศาสตร์ และพัชรินทร์ รุจิรานุกูล. (2565). แนวทางกาพัฒนาสุขภาพจิตผู้สูงอายุของโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลวังใหม่ อำเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี, 16(3), 166-173.
The YouDee Project. (2 ธันวาคม 2564). ทฤษฎีจิตสังคมของ Erik Erikson. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568,
จาก http://www.youdee.redcross.or.th/post/ทฤษฎีจิตสังคมของ-erik-erikson#