กระบวนการปรึกษาเชิงพุทธ สำหรับผู้ป่วยเรื้อรัง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบกระบวนการปรึกษาเชิงพุทธสำหรับผู้ป่วยเรื้อรังจากประสบการณ์และมุมมองของพระสงฆ์และผู้ให้การปรึกษา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยพระสงฆ์และบุคลากรผู้มีประสบการณ์ด้านการเยียวยาจิตใจ การให้คำปรึกษาออนไลน์ หรือการดูแลผู้ป่วยเรื้อรังและผู้ป่วยระยะท้าย จำนวน 9 รูป/คน ดังนั้น ข้อค้นพบของงานวิจัยนี้จึงเป็นการสังเคราะห์รูปแบบจากมุมมองของผู้ให้การปรึกษา มิใช่ข้อมูลจากผู้ป่วยเรื้อรังโดยตรง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การจัดหมวดหมู่ข้อมูล และการสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย

ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการปรึกษาเชิงพุทธสำหรับผู้ป่วยเรื้อรังสามารถอธิบายเป็น “รูปแบบ 5P” ซึ่งบูรณาการหลักธรรม กระบวนการเยียวยา และเครื่องมือออนไลน์เพื่อช่วยให้ผู้รับการปรึกษาเข้าใจความทุกข์ เผชิญความเจ็บป่วย และเตรียมใจต่อชีวิตและความตายอย่างมีสติและสงบ รูปแบบดังกล่าวประกอบด้วย 5 องค์ประกอบที่สัมพันธ์กัน ได้แก่ 1) Psychology of Buddhism (จิตวิทยาเชิงพุทธ) เป็นแกนคิดทางธรรม เช่น ไตรลักษณ์ อริยสัจ มรณานุสติ กรรม และปฏิจจสมุปบาท 2) Process (กระบวนการให้คำปรึกษา) เป็นลำดับขั้นตอน 5 ขั้น ได้แก่ การสร้างพื้นที่ปลอดภัย การเปิดใจรับทุกข์ การเชื่อมโยงธรรมะ การฝึกสติภาวนา และการเตรียมใจจากไปอย่างสงบ 3) Practice (แนวทางการนำไปใช้จริง) เป็นวิธีการปฏิบัติในบริบทออนไลน์ เช่น การฟังอย่างลึกซึ้ง การตั้งคำถามเชิงบวก การภาวนา และกิจกรรมกลุ่ม 4) Person (ผู้ให้และผู้รับการปรึกษา) เป็นเงื่อนไขด้านความสัมพันธ์เชิงเมตตา ปัญญา และความไว้วางใจ และ 5) Preparation for Departure (การเตรียมพร้อมต่อการจากไป) เป็นผลลัพธ์เชิงจิตวิญญาณที่ช่วยลดความกลัว ทบทวนคุณค่าชีวิต และวางใจต่อความไม่เที่ยงอย่างมีความหมาย