ปัจจัยคัดสรรที่ส่งผลต่อการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย

Main Article Content

กฤษณ์ภัทรวุธ วรธรรมธยาน์
สิริวัฒน์ ศรีเครือดง
พระมหาสุเทพ สุทฺธิญาโณ
ประยูร สุยะใจ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปริมาณนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย และ
2) ศึกษาอิทธิพลของปัจจัยคัดสรรต่อการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามแบบออนไลน์ จากเยาวชนไทย ที่มีอายุระหว่าง 14 - 17 ปี จำนวน 400 คน สุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มแบบสะดวก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การเปรียบเทียบความแปรปรวนของกลุ่มตัวอย่าง สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และสมการถดถอยพหุคูณ


ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับปัจจัยจิตลักษณะเดิมของเยาวชนไทย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่อยู่ในค่าเฉลี่ยมากที่สุด ได้แก่ ด้านลักษณะมุ่งอนาคตควบคุมตน รองลงมาได้แก่ ด้านการคิดแบบคุณค่าแท้-คุณค่าเทียม และน้อยที่สุดคือ ด้านการตระหนักรู้คุณค่าในตนเอง 2) ระดับปัจจัยจิตสังคมของเยาวชนไทย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่อยู่ในค่าเฉลี่ยมากที่สุด ได้แก่ ด้านสัมพันธภาพระหว่างครอบครัว รองลงมาได้แก่ ด้านสัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน และน้อยที่สุดคือ ด้านสัมพันธภาพระหว่างเพื่อนกับเพื่อน 3) ระดับการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่อยู่ในค่าเฉลี่ยมากที่สุด ได้แก่ ด้านยถาลาภสันโดษ (ยินดีตามได้) รองลงมาได้แก่ ด้านยถาสารุปปสันโดษ (ยินดีตามควร) และน้อยที่สุดคือ ด้านยถาพลสันโดษ (ยินดีตามมี) และ 4) ผลการทดสอบสมมติฐานการวิจัย พบว่า เยาวชนไทยที่มีสถานภาพของบิดามารดา และลักษณะการอบรมเลี้ยงดูที่แตกต่างกันมีการรู้คิดแบบสันโดษแตกต่างกัน ปัจจัยจิตลักษณะ ได้แก่ การตระหนักรู้คุณค่าในตนเอง ลักษณะมุ่งอนาคตควบคุมตน การคิดแบบคุณค่าแท้-คุณค่าเทียม ส่งผลเชิงบวกต่อการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 และปัจจัยจิตสังคม ได้แก่ สัมพันธภาพระหว่างเพื่อนกับเพื่อน สัมพันธภาพระหว่างครอบครัว สัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน ส่งผลเชิงบวกต่อการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรธรรมธยาน์ ก., ศรีเครือดง ส., สุทฺธิญาโณ พ., & สุยะใจ ป. (2026). ปัจจัยคัดสรรที่ส่งผลต่อการรู้คิดแบบสันโดษของเยาวชนไทย. วารสารพุทธจิตวิทยา, 11(1), 12–22. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/293402
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรณิกา ไวโสภา. (2561). ความสันโดษของเยาวชนไทย: การตรวจสอบความเที่ยงตรงของโมเดลและการทดสอบอิทธิพลปฏิสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านครอบครัว กลุ่มเพื่อน และการรู้เท่าทันสื่อ (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

กันต์ ปั้นภู. (2560). ความสัมพันธ์ของการตระหนักรู้คุณค่าในตนเองที่มีต่อเป้าหมายและความสำเร็จในการเรียนตามหลักอิทธิบาท 4 : กรณีศึกษานิสิตระดับปริญญาตรี คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กฤตกัญญาวีร์ วรธรรมธยาน์. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อแรงจูงใจในการกำหนดอนาคตชีวิตตนเอง ของวัยรุ่นในเขตอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารพุทธจิตวิทยา, 4(1), 103-115.

กฤศ แก้วสนั่น. (2567). ศึกษาวัตถุนิยม: ความจริงเชิงเปรียบระหว่างคุณค่าแท้ คุณค่าเทียม, วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ ปริทรรศน์, 10(1), 357-369.

ณัชชา สกุลศิริปริณดา. (2561). ศึกษาปัจจัยจิตลักษณะและปัจจัยจิตสังคมที่มีผลต่อกระบวนการรับรู้การเรียนการสอนของนิสิตพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พชรพรรณ จิรังนิมิตสกุล และธีรพัฒน์ วงศ์คุ้มสิน. (2563). สัมพันธภาพในครอบครัว ความฉลาดทางจริยธรรม การเผชิญความเครียด และความผาสุกทางใจของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ในเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 15(2), 172 - 187.

พิชญาภัค หอมนาน. (2563). การอบรมเลี้ยงดู การเห็นคุณค่าในตนเอง กับสัมพันธภาพในครอบครัวของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. (โครงงานพิเศษทางจิตวิทยา). มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต. กรุงเทพมหานคร.

พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร. (2563). สันโดษกับความรับผิดชอบต่อสังคม. สืบคนเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2567, จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/512

พระสนิท ปภสฺสโร (มณีใส). (2553). การนำหลักสันโดษมาปรับใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันของสังคมไทย (วิทยานิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

สมศักดิ์ บุญปู่. (2557). การศึกษาเจตคติที่มีต่อพฤติกรรมด้านความสันโดษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในเขตกรุงเทพมหานคร (สารนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อุดมลักษณ์ ดวงลกดก. (2553). กระบวนการพัฒนาศักยภาพเยาวชนในการอนุรักษ์ลำน้ำแม่สาร (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

Yamane, T. (1973). Statistics: an introductory analysis. New York: Harper & Row.