การออกจากการรักษาก่อนสิ้นสุดการบำบัดของผู้ใช้สารเสพติดที่เป็นแรงงานย้ายถิ่น และที่ไม่ได้อาศัยอยู่ถาวรในพื้นที่
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การออกจากกระบวนการบำบัดก่อนสิ้นสุดโปรแกรมและความต้องการเฉพาะของผู้ใช้สารเสพติดที่เป็นแรงงานย้ายถิ่นและที่ไม่ได้อาศัยอยู่ถาวรในพื้นที่
ในอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง จำนวน 10 คน เป็นผู้เสพหรือผู้ติดสารเสพติดที่มีการ Dropout ระหว่างเข้ารับการบำบัดแบบเมทริกซ์โปรแกรมที่คลินิกฟ้าใส โรงพยาบาลบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสัมภาษณ์เชิงลึก และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย วัยผู้ใหญ่ มีประวัติเข้ารับการบำบัด 3-5 ครั้ง และการ Dropout เกิดขึ้นในระยะกลางหรือระยะท้ายของการบำบัด สาเหตุของการออกจากการรักษา ประกอบด้วย 6 ด้าน ได้แก่ 1) การถูกเลิกจ้างงานก่อนกำหนดหรือการย้ายสถานที่ทำงานตามการจ้างงาน 2) การตัดสินใจย้ายกลับภูมิลำเนาด้วยปัจจัยทางด้านครอบครัว 3) อัตราค่าใช้จ่ายและค่าเสียโอกาสในการมาเข้ารับบริการที่โรงพยาบาล 4) การไม่สามารถจัดการเวลาในการมาเข้ารับการบำบัด 5) การกลับไปเสพซ้ำ และ 6) การถูกจับด้วยคดีอื่น ด้านความต้องการเฉพาะของกลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย 4 ด้าน คือ 1) การเข้ารับการบำบัดแบบไม่ต้องมาพบ ต่อหน้าหรือแบบออนไลน์ 2) การลดจำนวนครั้งของการบำบัดลง 3) ปรับเปลี่ยนเวลานัดหมายให้ยืดหยุ่นตามช่วงเวลาทำงาน และ 4) เปิดโอกาสให้ครอบครัวได้มีส่วนร่วมในการบำบัด ข้อเสนอแนะจากผู้วิจัยคือ ควรให้การดูแลตามความต้องการเฉพาะบุคคล ให้ผู้รับบริการได้มีส่วนร่วมในการออกแบบการบำบัดที่เหมาะสมกับตนเองแต่ยังคงไว้ซึ่งการบำบัดที่เป็นมาตรฐานตามแนวทางการดำเนินงานบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). คู่มือแนวทางการดำเนินงานบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด (ฉบับปรับปรุง). นนทบุรี: สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). ร้อยละของผู้ป่วยยาเสพติดเข้ารับการบำบัดรักษา และติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง 1 ปี (Retention Rate). สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2568,จาก https://healthkpi.moph.go.th/kpi2/kpi/index/ ?id=1456
สุวรรณา เชียงขุนทด และคณะ. (2567). ภาระค่าใช้จ่ายในการมารับบริการที่โรงพยาบาลของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. วารสารพุทธจิตวิทยา, 7(2), 172–185.
สำเนา นิลบรรพ์ และคณะ. (2568). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยยาเสพติดในที่บ้าน. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 99–111.
พรทิพย์ จันทโสภณ. (2560). แนวทางการวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 8(1), 197–206.
มานพ คณะโต และคณะ (2560). รายงานการศึกษาโครงการจัดทำข้อมูลสถานการณ์ปัญหายาเสพติดของกลุ่มแรงงาน. สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
ดำรงศักดิ์ ยืนยาว และคณะ. (2566). การเสริมสร้างการตระหนักรู้ในผลของการเสพสารกลุ่มแอมเฟตามีนด้วยการปรึกษากลุ่มตามแนวคิดเกสตัลท์ของผู้เสพสารเสพติด. วารสารพุทธจิตวิทยา, 8(3), 440–451.
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาและสารเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนีและโรงพยาบาลธัญญารักษ์ภูมิภาค กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2563). ชุดคู่มือประกอบการอบรม Matrix Program. สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2568,จาก https://www.pmnidat.go.th/thai/index.php?option=com_content& task=view&id=3464&Itemid=147
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2566). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด (พ.ศ. 2566–2570). สืบค้นเมื่อ 23 เมษายน 2568,จาก https://www2.oncb.go.th/Home/Pages/ONCB_PLAN/Policyactionplan.aspx
สำนักงานสถิติจังหวัดนนทบุรี. (2566). รายงานประชากรกลางปีจังหวัดนนทบุรี. สืบค้นเมื่อ 17 เมษายน 2568,จาก https://nonthaburi.nso.go.th
kulnaree Hanpatchaiyakul, เนาวรัตน์ เกษมพร, ภาสินี โทอินทร์ และ นวลละออง ทองโคตร. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการบำบัดรักษายาเสพติดซ้ำของผู้ติดยาเสพติด. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 15(2), 1–12.
กนกลักษณ์ ศิริรุ่งวัฒนากุล. (2562). ประสิทธิผลและปัจจัยที่มีผลต่อการบำบัดรักษาผู้ติดยาและสารเสพติดโดยใช้รูปแบบการบำบัดความคิดและพฤติกรรมแบบประยุกต์ของโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 16(1), 23–33.
Arya, S., et al. (2016). Immediate drop-out rate in adolescent substance abusers: an out-patient chart review from North India. International journal of adolescent medicine and health, 29(6), https://doi.org/10.1515/ijamh-2016-0020
Assarroudi, A., et al. (2018). Directed qualitative content analysis: the description and elaboration of its underpinning methods and data analysis process. Journal of Research in Nursing, 23(1), 42–55.
Brorson, H. H., et al. (2013). Drop-out from addiction treatment: a systematic review of risk factors. Clinical psychology review, 33(8), 1010–1024.
Calvo, F., et al. (2018). [Early drop-outs and retentions in substance abuse outpatient clinics: a cross-sectional comparative study of factors that increase or decrease adherence]. Atencion primaria, 50(8), 477–485.
Ehliasson, K., Eriksson, J., & LoMartire, R. (2025). Dropout from substance use disorder treatment at a Swedish private care institution and its associated risk factors. Substance Use, 19. https://doi.org/10.1177/29768357251332827
Fleury, M.J., et al. (2023). Predictors of dropout from treatment among patients using specialized addiction treatment centers. Journal of Substance Use and Addiction Treatment, 150, 209062.
Hoseinie, L., et al. (2017). Drop-out from a drug treatment clinic and associated reasons. Eastern Mediterranean health journal = La revue de sante de la Mediterranee orientale = al-Majallah al-sihhiyah li-sharq al-mutawassit, 23(3), 173–181.
Lappan, S. N., Brown, A. W., & Hendricks, P. S. (2020). Dropout rates of in-person psychosocial substance use disorder treatments: A systematic review and meta-analysis. Addiction, 115(2), 201–217.
Lin, L. A., et al. (2019). Telehealth for substance-using populations in the age of COVID-19: Clinical and implementation considerations. Journal of Substance Abuse Treatment, 116, 108145.
Mancheño, V., et al. (2024). Readmission and dropout in outpatient centers: An analysis of real-world data in patients with dual-diagnosis. International Journal of Mental Health and Addiction. https://doi.org/10.1007/s11469-024-01360-7
Padyab, M., Grahn, R., & Lundgren, L. (2015). Drop-out from the Swedish addiction compulsory care system. Evaluation and program planning, 49, 178–184.
Papamalis, F. E. (2020). Examining the relationship of personality functioning and treatment completion in substance misuse treatment. Substance Abuse: Research and Treatment, 14. https://doi.org/10.1177/1178221820951777
Werb, D., et al. (2016). The effectiveness of compulsory drug treatment: A systematic review. The International journal on drug policy, 28, 1–9.