การศึกษาการออกแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและรวบรวมข้อมูลผลิตภัณฑ์ศิลปะผ้าบาเต๊ะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทยจากอดีตถึงปัจจุบัน 2) พัฒนาการออกแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของชุมชนและผู้บริโภคที่มีต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย งานวิจัยนี้เป็นรูปแบบการวิจัยแบบผสานวิธี โดยเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพสนับสนุนข้อมูลเชิงปริมาน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการจัดสนทนากลุ่มจากกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ กลุ่มสมาชิกภายในชุมชนไทยมุสลิมท้องถิ่น จำนวน 150 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความต้องการของชุมชนและผู้บริโภค แบบสอบถามความพึงพอใจของชุมชนและผู้บริโภคที่พัฒนาขึ้นใหม่ และแบบสอบถามความพึงพอใจของชุมชนและผู้บริโภคที่มีต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย 1) ได้ทราบข้อมูลความต้องการของชุมชนผู้ผลิตและผู้บริโภคของทั้งสามจังหวัดมีความต้องการให้นำสิ่งที่บ่งชี้ของจังหวัดมาใช้เป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบลวดลายผ้าบาเต๊ะใหม่ วัสดุส่วนใหญ่เป็นวัสดุที่มีอยู่ในชุมชนท้องถิ่น มีการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ลวดลายผ้าบาเต๊ะที่เป็นสินค้าของหมู่บ้านไทยมุสลิม โดยผสมผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้น พบว่า ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาขึ้น มีการสื่อให้เห็นถึงผลิตภัณฑ์ที่เกิดมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เข้มแข็ง และสามารถเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ได้ ทำให้ผลิตภัณฑ์นั้นดูมีคุณค่ามีมาตรฐานและเอกลักษณ์โดดเด่นเน้นเรื่องราววิถีการดำเนินชีวิตของชาวบ้านไทยมุสลิม 2) ผลการออกแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะ พบว่า สมาชิกภายในชุมชนไทยมุสลิมและผู้บริโภคที่มีต่อรูปแบบลวดลายศิลปะผ้าบาเต๊ะอยู่ในระดับมากที่สุด ได้แก่ รูปแบบลวดลายกับยะลอ (แห) เรือกอและ และเมืองโบราณยะรัง ตามลำดับ ซึ่งสมาชิกชุมชนสามารถเข้าถึงความรู้ และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และ 3) ความพึงพอใจของชุมชนและผู้บริโภคที่มีต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าบาเต๊ะ พบว่า ชุมชนและผู้บริโภคที่มีต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์จากงานพัฒนาการออกแบบลวดลายศิลปะผ้าบาเต๊ะจังหวัดยะลา อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือ จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี ตามลำดับ