แนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยของชุมชนริมคลองตามแผนยุทธศาสตร์ การพัฒนาที่อยู่อาศัยในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแผนยุทธศาสตร์และนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยในเขตกรุงเทพมหานคร 2) ศึกษาสภาพปัญหาทางกายภาพ ปัญหาคุณภาพชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชุมชนริมคลองในเขตกรุงเทพมหานคร 3) ศึกษาปัญหาของผลกระทบที่เกิดกับผู้อยู่อาศัยชุมชนริมคลองในเขตกรุงเทพมหานคร และ 4) ศึกษาแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองตามแผนยุทธศาสตร์และนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยในเขตกรุงเทพมหานคร การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาที่อยู่อาศัยของชุมชนริมคลอง จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า  แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยกรุงเทพมหานคร
มีความสอดคล้องและมีความเชื่อมโยงกัน มีข้อค้นพบที่สำคัญ ได้แก่ (1) แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาที่อยู่อาศัยระยะ 20 ปี และนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยกรุงเทพมหานคร มีความสอดคล้องเชื่อมโยงกับการพัฒนาที่อยู่ชุมชนริมคลอง (2) ปัญหาทางกายภาพ ได้แก่ การสร้างที่อยู่อาศัยรุกล้ำพื้นที่ริมคลองโดยไม่ได้รับอนุญาต ที่อยู่อาศัยเสื่อมสภาพ ส่วนปัญหาคุณภาพชีวิต ได้แก่ ปัญหาความยากจน ปัญหาการศึกษา ปัญหาการประกอบอาชีพและปัญหาสุขภาพ (3) ผลกระทบที่เกิดกับผู้อยู่อาศัยชุมชนริมคลอง มีผลกระทบทางบวก คือ ทำให้ความเป็นอยู่ของประชาชนดีขึ้น ส่วนผลกระทบทางลบ คือ มีการสูญเสียสิทธิ์ความเป็นเจ้าของสุขภาพจิตของประชาชน และเกิดการขัดแย้งกันในชุมชน และ (4) แนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยในชุมชนริมคลอง การพัฒนาที่อยู่อาศัยของชุมชนริมคลองมี 5 แนวทาง ได้แก่ (1) ควรให้ความสำคัญกับการสนับสนุนให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ในชุมชนริมคลองมีที่อยู่อาศัยที่ได้มาตรฐาน (2) เสริมสร้างโอกาสในการเข้าถึงระบบการเงินและสินเชื่อเพื่อการอยู่อาศัย (3) สนับสนุนและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน (4) ส่งเสริมให้ชุมชนริมคลองมีความเข้มแข็งสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง และ (5) กำหนดแนวทาง และวางแผนการจัดการสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชุมชนริมคลอง