สร้างเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธสำหรับบุคลากรทางการศึกษาในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาพื้นที่การสร้างเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธ 2) เพื่อสร้างเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธ และ 3) เพื่อนำเสนอเครือข่ายและแนวทางการดำเนินงานกระบวนการแนะแนววิถีพุทธสำหรับบุคลากรทางการศึกษาในประเทศไทย ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ครูแนะแนว ครูผู้รับผิดชอบงานแนะแนว และนิสิตคณะครุศาสตร์ สาขาพระพุทธศาสนาและจิตวิทยาแนะแนว รวมจำนวน 18 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม ชุดกิจกรรมการสร้างเครือข่าย และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า (1) พื้นที่การสร้างเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธมีการดำเนินงานแนะแนวสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 โดยครอบคลุมการแนะแนวด้านการศึกษา อาชีพ และส่วนตัว–สังคม รวมถึงการให้บริการแนะแนวทั้ง 5 ด้าน (2) การสร้างเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ การสร้างผู้นำ การสร้างจิตสำนึก และการแสวงหาสมาชิกเครือข่าย โดยมีสมาชิกเครือข่ายจาก 5 สถานศึกษา และมีศูนย์ประสานงานกลาง ผลการประเมินพบว่า หลังเข้าร่วมกิจกรรม ผู้เข้าร่วมมีระดับความรู้ ความเข้าใจ และความพึงพอใจเพิ่มขึ้นจากก่อนเข้าร่วม (= 4.24, S.D. = 0.46) และ (3) แนวทางการดำเนินงานเครือข่ายกระบวนการแนะแนววิถีพุทธประกอบด้วย 10 ขั้นตอน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนางานแนะแนวในสถานศึกษาได้อย่างเป็นระบบและยั่งยืน