การจัดระเบียบทางสังคมตามหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสังคมสันติสุข
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดและทฤษฎีการจัดระเบียบทางสังคมเพื่อเสริมสร้างสังคมสันติสุข 2) เพื่อวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่เกี่ยวข้องกับการจัดระเบียบทางสังคมเพื่อเสริมสร้างสังคมสันติสุข 3) เพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดระเบียบทางสังคมตามหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสังคมสันติสุข เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยรวบรวมข้อมูลทางเอกสาร (Documenty Investigation) และเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และจัดเวทีเสวนากลุ่ม จากผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการจัดระเบียบสังคม ได้แก่ ทฤษฎีโครงสร้าง - หน้าที่นิยม ที่เน้นการทำงานของระบบสังคมเพื่อความสมดุล แนวคิดการควบคุมทางสังคม ที่เป็นกลไกในการกำกับพฤติกรรม แนวคิดความเป็นปึกแผ่นทางสังคม ที่สร้างความผูกพัน และ แนวคิดการขัดเกลาทางสังคม ที่ปลูกฝังค่านิยม ทฤษฎีเหล่านี้ทำงานเสริมกันเพื่อสร้างระเบียบสังคมที่มีเสถียรภาพ เกิดความเข้าในในเรื่องระบบโครงสร้างและหน้าที่ทางสังคม สังคมโดยรวมจะเกิดดุลยภาพและความสงบสุข 2) หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการจัดระเบียบสังคม ประกอบด้วยหลักทิศ 6 การสร้างพิมพ์เขียวของสังคมที่กำหนดบทบาทและหน้าที่ของสมาชิก การวางกลไกควบคุมสังคมด้วยหลักเบญจศีล เกราะป้องกันสังคมจากความเบียดเบียนและความไร้ระเบียบ การสร้างพลังแห่งความเป็นปึกแผ่นด้วยหลักสาราณียธรรม 6 และสังคหวัตถุ การสร้างสายใยที่เชื่อมโยงผู้คนในสังคมให้เป็นหนึ่งเดียว การขับเคลื่อนกระบวนการขัดเกลาด้วยอริยมรรคมีองค์ 8 การสร้างกระบวนการหล่อหลอมสมาชิกให้มีคุณภาพและคุณธรรม 3) องค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ “การจัดระเบียบทางสังคมตามหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสังคมสันติสุข” เรียกว่า SEVA model เรียกว่า SEVA model คือ S = Social Ideas (องค์ประกอบการจัดระเบียบสังคมเชิงอุดมคติ) E = Enhancement (การเสริมสร้างสันติสุข) V = Virtue (หลักพุทธธรรมเพื่อสร้างสันติสุข) A = Academic Issue (แนวคิดทางวิชาการในการจัดระเบียบสังคม)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์จะเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการสังคมมนุษย์
เอกสารอ้างอิง
Chaiampron, E. (2016). Forms and Methods of Social Control towards Unity: A Case Study of the Phruksa Community. Master's Thesis in Arts (Social Development Administration). Faculty of Social and Environmental Development, National Institute of Development Administration.
Chantharawarin, Y. (2007). Man, and Society: Theory and Applied Principles. Bangkok: Odeon Store.
Kanchanaphan, A. (2000). Social Structure. Basic Concepts in Society and Culture.
Maikaew, T. (2025). Special Lecturer, Mahamakut Buddhist University. Interview, 4 December 2025.
Phra Khru Phisal Thiratham. (2010). The Effectiveness of Temple Management by Abbots in Thonburi District, Bangkok. Master's Thesis in Buddhist Studies, Department of Sangha Administration, Graduate School, Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phra Samuh Chaninsit Sutthijitto. (2025). Lecturer at Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Interview, 2 December 2025.
Phra Santi Santinkaro. (2025). Social Organization According to Buddhist Principles for Promoting a PeacefulL Society.Faculty of Social Sciences Mahamakut Buddhist University Srithammasokraj Campus.
Sriwisorn, C. (2020). The process of building peace and relationships based on an integrated nonviolent approach in the Doi Chang community, Chiang Rai Province. Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Suphap. S. (2003). Sociology. 23rd edition. Bangkok: Thai Watana Panich.
Thong-iang, B. (2025). Lecturer, Mahamakut Buddhist University. Interview, 3 December 2022.
Thongthip, T. (2003). A Study of Social Organization Patterns According to Buddhist Philosophy. (Research Report), Mahachulalongkornrajavidyalaya.
Tuekthong, W. (2012). Content validity measurement. Journal of Educational ReviewFaculty of Education, Suan Sunandha Rajabhat University, 7 (1): 16 -20
Watakaew, P. (2022). Development of community peacebuilding based on Theravada Buddhist philosophy. Department of Philosophy, Faculty of Religions and Philosophy, Mahamakut Buddhist University.
Ua-amnuay, C. (2006). Social Psychology. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
