อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและบรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรม ที่มีต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานสายสนับสนุน ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง บรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรม และพฤติกรรมเชิงนวัตกรรม และ 2) วิเคราะห์อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและบรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรมที่มีต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรม การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือพนักงานสายสนับสนุนในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จำนวน 294 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม ซึ่งผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาและมีค่าความเชื่อมั่นแอลฟาของครอนบัคเท่ากับ .969 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบนำตัวแปรเข้าเป็นขั้น ๆ โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง บรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรม และพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานสายสนับสนุนโดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อวิเคราะห์อิทธิพลพบว่า ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล (β = .441) มีอิทธิพลเชิงบวกต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 19.40 (R² = .194) นอกจากนี้ บรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรมด้านความเป็นอิสระในการทำงาน (β = .345) และการสนับสนุนจากองค์การ (β = .277) มีอิทธิพลเชิงบวกต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเช่นกัน โดยสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 32.00 (R² = .320) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงควบคู่กับการสร้างบรรยากาศองค์การที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การริเริ่มแนวคิดใหม่ และการทดลองแนวทางการทำงานที่หลากหลาย เป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานสายสนับสนุน และสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ในการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยสู่การเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กองบริหารงานบุคคล. (2568). สถิติบุคลากร. วันที่ค้นข้อมูล 25 มีนาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://ped.rmutt.ac.th/
คเณศ จุลสุคนธ์, กุสุมา พูลเฉลิม, รังสิมา หอมเศรษฐี และณัชชามน เปรมปลื้ม. (2567). “ทุนทางจิตวิทยา และภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่พยากรณ์พฤติกรรมนวัตกรรมในการทำงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งหนึ่ง. วารสารวิจัยทางจิตวิทยา การศึกษาและสังคมศาสตร์, 20(1), 16-30.
ชลิตา เต็งมณี, เชาวฤทธิ์ จุไธสง, รัชนี ชอบศิลป์ และจุฑามาศ ทวีไพบูลย์วงษ์. (2566). ผลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง การรับรู้การสนับสนุนจากองค์การ และความยึดมั่นผูกพันในงานที่มีต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมในการทำงานของพนักงานระดับหัวหน้างาน. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 10(2), 73-95.
ณฐปกรณ์ ตั้งสกิจกาจร. (2563ก). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ความผูกพันต่อองค์การและพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพนักงานบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน). วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ณฐปกรณ์ ตั้งสกิจกาจร. (2563ข). บรรยากาศองค์การสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของบุคลากรสำนักงานเทศบาล จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 14(2), 101-118.
พิมพ์ลภัส มาแก้ว. (2564). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานธนาคารพาณิชย์ไทย: บทบาทของความหลงใหลในงาน. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. (2566). นโยบายและยุทธศาสตร์ มทร.ธัญบุรี ระยะที่ 2 พ.ศ. 2566 - 2570. วันที่ค้นข้อมูล 25 มีนาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://ppd.rmutt.ac.th/download/download/download_p/download_p_ppw/download_p_ppw_1/MissionOperation_2566_1_2.pdf
ลักษณา ศรีบุญวงศ์. (2563). โมเดลความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของหัวหน้าหอผู้ป่วยพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทํางานและผลการปฏิบัติงานตามหน้าที่ตามการรับรู้ของ พยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลทั่วไป. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก, 31(2), 96-111.
สามารถ อัยกร. (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย. สหวิทยาการและความยั่งยืนปริทัศน์ไทย, 12(2), 156-169.
สุขมงคล เลิศภิรมย์สุข, & ทิพย์รัตน์ เลาหวิเชียร. (2565). อิทธิพลของบรรยากาศองค์การเชิงนวัตกรรมต่อพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพนักงาน โดยมีความสุขในที่ทำงานและช่วงวัยเป็นตัวแปรกำกับ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 16(2), 135-146.
สุภาพร เพ่งพิศ. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของพนักงานกลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมในจังหวัดนครปฐม. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 3(3), 131-146.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2563). รายงานการประเมินผลการบริหารราชการแผ่นดินประจำปี พ.ศ. 2563. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2568). รายงานประจำปี 2567 (Annual Report 2024). National Innovation Agency. วันที่ค้นข้อมูล 25 มีนาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.nia.or.th/bookshelf/view/261
อภิษฎา ชื่นปวงธรรม และจันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์. (2567). อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและบรรยากาศเชิงนวัตกรรมที่มีต่อพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วารสารธรรมธาษิต, 24(3), 337-348.
เอกนันท์ ทองจันทร์ และสรัญณี อุเส็นยาง. (2567). บรรยากาศองค์การที่สนับสนุนความคิดสร้างสรรค์ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของบุคลากรสถาบันการอาชีวศึกษาในสามจังหวัดชายแดนใต้. วารสารวิชาการราชภัฏกาญจนบุรี, 9(5), 379-394.
ภาษาอังกฤษ
Amabile, T. M. (1996). Creativity in context. Westview Press.
Amabile, T. M., Conti, R., Coon, H., Lazenby, J., & Herron, M. (1996). Assessing the work environment for creativity. Academy of Management Journal, 39(5), 1154-1184.
Anderson, N. R., & West, M. A. (1998). Measuring climate for work group innovation: Development and validation of the team climate inventory. Journal of Organizational Behavior, 19(3), 235-258.
Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row.
De Jong, J., & Den Hartog, D. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23-36.
Drucker, P. F. (2014). Innovation and entrepreneurship. Routledge.
Ekvall, G. (1996). Organizational climate for creativity and innovation. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5(1), 105-123.
Eyamba, E. P., & Apau, S. A. (2020). Effect of transformational leadership style on innovative work behaviour of employees. IOSR Journal of Business and Management, 22(8), 28-38.
Glover, J., Friedman, H., & Jones, G. (2020, September 23). 5 principles to guide adaptive leadership. Harvard Business Review.
Guilford, J. P. (1950). Creativity. American Psychologist, 5(9), 444-454.
Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort–reward fairness and innovative work behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287-302.
Khan, H., Rehman, A. U., & Fatima, A. (2020). The role of transformational leadership in promoting employee intrinsic motivation. Future Business Journal, 6(1), Article 40.
Luo, Y., Zheng, Q., & Liu, J. (2018). How does organizational climate for innovation affect innovation performance? The mediating role of knowledge sharing and the moderating role of absorptive capacity. Sustainability, 10(9), Article 3216.
Northouse, P. G. (2019). Leadership: Theory and practice (8th ed.). Sage.
Rowe, W. G., & Guerrero, L. (2019). Cases in leadership (5th ed.). Sage.
Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. Crown Business.
Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37(3), 580-607.
Suliati, N. N., Noermijati, A., Sudiro, A., & Kurniawati, D. T. (2025). Transformational leadership and innovative work behavior: The sequential mediating role of knowledge sharing and creative self- efficacy. Problems and Perspectives in Management, 23(3), 358-371.
Tidd, J., Bessant, J., & Pavitt, K. (2005). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Wang, Z. (2018). Organizational climate for innovation and organizational performance: The mediating effect of innovation. Journal of Business Research, 86, 227-236.
World Intellectual Property Organization. (2023). Global innovation index 2023: Innovation in the face of uncertainty. Retrieved May 15, 2025, from https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2023/
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd Ed). Harper and Row Publications.
Yuan et al. (2023). Understanding the effects of specific techno-stressors on strain and job performance: a meta-analysis of the empirical evidence. Information Technology & People, 38(2), 787-826.
