รูปแบบการบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพที่เป็นอยู่และสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 และ 2) ศึกษารูปแบบการบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับโรงเรียนขยายโอกาสในสังกัดดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 35 คน และครู จำนวน 105 คน รวม 140 คน จำนวนผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNI Modified) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

           ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพที่เป็นอยู่ของการบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยรวมอยู่ในระดับมาก ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด และ 2) รูปแบบการบริหารจัดการที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการของรูปแบบ  วัตถุประสงค์ของรูปแบบ และ แนวทางการดำเนินงาน ครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การคัดกรองนักเรียน การส่งเสริมนักเรียน การป้องกันและแก้ไขปัญหานักเรียน และการส่งต่อนักเรียน โดยมุ่งเน้นการบูรณาการความร่วมมือของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การใช้สารสนเทศและข้อมูลเชิงประจักษ์เป็นฐานในการตัดสินใจ ตลอดจนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการดำเนินงาน เพื่อยกระดับประสิทธิภาพของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ส่งเสริมการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านวิชาการ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ทักษะชีวิต และความปลอดภัย อันนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน