กลยุทธ์การเสริมสร้างศักยภาพศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเพื่อการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาศูนย์การเรียนรู้ชุมชนตำบลหนองหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด
คำสำคัญ:
ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน, การเสริมสร้างศักยภาพ, การบริหารจัดการแบบร่วมมือบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจแนวทางและกลยุทธ์การเสริมสร้างศักยภาพศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเพื่อการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยใช้กรณีศึกษาศูนย์การเรียนรู้ชุมชนตำบลหนองหลวง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แนวคำถามแบบกึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสนทนากลุ่ม ข้อมูลเชิงคุณภาพที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการวิจัย พบว่า การยกระดับศูนย์การเรียนรู้ชุมชนสู่การจัดการทรัพยากรที่ยั่งยืนสามารถขับเคลื่อนด้วย 4 กลยุทธ์หลัก ได้แก่ 1) กลยุทธ์เสริมสร้างสมรรถนะผู้นำและเครือข่ายผู้รู้ชุมชนแบบมีส่วนร่วม เน้นการเรียนรู้ร่วมกันและการกระจายบทบาทเพื่อสร้างวิทยากรตัวคูณ ลดการพึ่งพาตัวบุคคล 2) กลยุทธ์การจัดการความรู้และยกระดับนวัตกรรมบนฐานทรัพยากรท้องถิ่น ผ่านการประยุกต์ใช้องค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยร่วมกับภูมิปัญญาชาวบ้านให้เกิดแนวปฏิบัติที่นำไปใช้ได้จริง และ 3) กลยุทธ์การสร้างความร่วมมือพหุภาคีและกลไกเชิงนโยบายระยะยาว ผ่านการทำข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) และบรรจุกิจกรรมของศูนย์ในแผนพัฒนาท้องถิ่น และ 4) กลยุทธ์การสร้างห่วงโซ่คุณค่าภายในชุมชน มุ่งเน้นระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าทรัพยากร
