ผลลัพธ์และผลกระทบของนโยบายระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษากระบวนการดำเนินงานและปัญหาอุปสรรคของระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 2) เพื่อศึกษาผลลัพธ์และผลกระทบของนโยบายระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการปรับปรุงนโยบายระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครู 167 คน นักเรียน 1,273 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 10 คน จากโรงเรียน 133 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่1) แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง 2) แบบสอบถาม 3) แบบวัดความฉลาดทางอารมณ์ 4) แบบวัดการเรียนรู้อย่างมีความสุข และ 5) แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทาง และการวิเคราะห์เนื้อหา

           ผลการวิจัยพบว่า 1) ครูดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนครบ 5 ขั้นตอน ได้แก่ การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การคัดกรองนักเรียน การส่งเสริมและพัฒนา การป้องกันและแก้ไขปัญหา และการส่งต่อ ปัญหาอุปสรรคที่พบ ได้แก่ ครูมีภาระงานมาก ขาดเครื่องมือคัดกรองมาตรฐาน จำนวนนักเรียนต่อห้องมากเกินไป ขาดงบประมาณและทรัพยากร ครูขาดความรู้ในการแปลผลเครื่องมือ และนักเรียนไม่เปิดเผยปัญหา 2) ผลลัพธ์ของนโยบายโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.73) ขั้นการรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (x̄ = 3.87) และขั้นการส่งต่อมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (x̄ = 3.65) ผลกระทบพบว่าความฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนอยู่ในเกณฑ์ต่ำ (x̄ = 2.00) และการเรียนรู้อย่างมีความสุขอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 5.00) และ 3) แนวทางการปรับปรุงนโยบาย ได้แก่ การพัฒนาระบบสารสนเทศดิจิทัล การจัดอบรมครู การลดภาระงาน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก