การเสริมสร้างบทบาทการเป็นเครือข่ายของอาสาสมัครในงานสวัสดิการสังคมเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคม : กรณีสำนักงานพัฒนาสังคมและความ มั่นคงของมนุษย์จังหวัดสุโขทัย (อพม.จ.สุโขทัย)

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความคิดเห็นของอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์จังหวัดสุโขทัยต่อบทบาทการปฏิบัติงาน การจัดสวัสดิการสังคมให้แก่ผู้ประสบปัญหาทางสังคม และ 2) ศึกษาปัญหา อุปสรรค และแนวทางพัฒนาการปฏิบัติงานด้านสวัสดิการสังคมของอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) จังหวัดสุโขทัย การวิจัยใช้วิธีแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ มีกลุ่มตัวอย่าง 277 คน ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ เก็บข้อมูลจากอาสาสมัครใน 9 อำเภอ และวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน  ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการตีความเพื่อสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย

           ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทการปฏิบัติงานด้านการจัดสวัสดิการสังคมของอาสาสมัครพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสุโขทัย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.90) ด้านการเฝ้าระวัง และช่วยเหลือมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด โดยเฉพาะการส่งต่อ รองลงมาคือ การให้ความช่วยเหลือและการชี้เป้า ส่วนด้านการส่งเสริมและพัฒนาอยู่ในระดับมากเช่นกัน โดยผู้เชื่อมโยงประสานงานมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือการร่วมจัดกิจกรรมและการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร และ 2) ปัญหาอุปสรรคหลักมี 4 ประเด็น ได้แก่ ความซับซ้อนของปัญหาสังคม ทรัพยากรไม่เพียงพอ การประสานงานล่าช้า และข้อจำกัดด้านความรู้/ข้อมูล โดยเฉพาะปัญหาใหม่ เช่น หนี้สินและสุขภาพจิต ที่ต้องพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญและการส่งต่อ รวมถึงข้อจำกัดด้านเวลา งบประมาณ  และบุคลากร ส่งผลให้การช่วยเหลือไม่ทั่วถึง และแนวทางเสริมสร้างการปฏิบัติงาน ได้แก่ การพัฒนาความรู้เฉพาะทางและทักษะที่จำเป็น การเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือ สนับสนุนทรัพยากร และจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ความรวดเร็ว และความยั่งยืนในการปฏิบัติงาน