ประสิทธิผลของการจัดทำบัญชีต่อการลดภาระหนี้สินของเกษตรกรในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้ วัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทและประสิทธิผลเชิงนโยบายของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ในการส่งเสริมการจัดทำบัญชีแก่เกษตรกรในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  2) เพื่อศึกษาความร่วมมือระหว่างภาครัฐและประชาชน ในการส่งเสริมการจัดทำบัญชีแก่เกษตรกรในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ และ 3) เพื่อเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาในการจัดทำบัญชีของเกษตรกร ในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ด้วยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ เกษตรกรที่ได้รับการฝึกอบรมในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ จำนวน 10 ราย โดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยใช้แบบสัมภาษณ์ เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงพรรณนาและการตีความเชิงเนื้อหา

           ผลการวิจัยพบว่า 1) กรมตรวจบัญชีสหกรณ์มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมให้เกษตรกรเกิดความรู้ ความเข้าใจ และพฤติกรรมการจัดทำบัญชีอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดวินัยทางการเงินและสามารถลดภาระหนี้สินในระดับครัวเรือนได้อย่างเป็นรูปธรรม 2) ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีลักษณะสอดคล้องกับแนวคิดการมีส่วนร่วมของประชาชนและเครือข่ายนโยบาย ส่งผลให้การขับเคลื่อนโครงการในระดับพื้นที่มีประสิทธิภาพและความยั่งยืน และ 3) แนวทางแก้ไขโดยบูรณาการแนวคิดการบริหารภาครัฐแนวใหม่ การเรียนรู้ของชุมชน และปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านการพัฒนาเครื่องมือบัญชีที่เหมาะสม การสร้างแรงจูงใจควบคู่กับการเรียนรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน และการจัดตั้งกลไกสนับสนุนด้านบัญชีในระดับชุมชน เพื่อเสริมสร้างความต่อเนื่องและความยั่งยืนของการจัดทำบัญชีของเกษตรกรในระยะยาว