แนวคิดทางพระพุทธศาสนา พละ 5: การประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการจัดการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาลในศตวรรษที่ 21 - แก้วเต็ม, ยงยุทธ; ปัญจขันธ์, ณัฏฐ์ฐภรณ์; ล่อกา, ถาวร; ทองเมืองธัญเทพ, กาญจนาณัฐ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2019)
การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เป็นการเรียนรู้ที่เน้นการคิด วิเคราะห์ การส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดแรงบันดาลใจที่จะหาความรู้เพื่อแก้ปัญหา รู้จักการทำงานเป็นทีมที่มุ่งให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการเรียนรู้มีการเชื่อมโยงและนำไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ต่างๆ ได้ สอดคล้องกับพุทธญาณวิทยาที่มุ่งให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาปัญญาจากการลงมือปฏิบัติหรือภาวนามยปัญญาซึ่งเป็นปัญญาขั้นสูงนอกเหนือจากปัญญาที่เกิดจากการอ่านและการฟังหรือสุตตมยปัญญาซึ่งเป็นปัญญาขั้นต้น และปัญญาที่เกิดจากการคิดวิเคราะห์หรือจินตมยปัญญาซึ่งเป็นปัญญาขั้นกลาง โดยการพัฒนาปัญญาต้องเกิดร่วมกับการพัฒนาศรัทธา วิริยะ สติ และสมาธิ ตามหลักพละ 5 จึงจะเกิดผลดี แต่ปัจจุบันผู้เรียนมีปัญหา 1) กระบวนการคิดวิเคราะห์ 2) สติในการเรียนรู้ 3) การเข้าใจบทบาทตนเองอย่างลึกซึ้ง 4) การควบคุมตนเอง 5) ศรัทธาและเป้าหมายที่จะบูรณาการไปสู่ผลการเรียนรู้ทางการศึกษา ข้อเสนอแนะสำหรับการประยุกต์ใช้แนวคิดพละ 5 ได้แก่ 1) ศรัทธา: เลือก/พัฒนาสื่อการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างศรัทธาต่อการเรียนรู้อย่างลึกซึ้งและนำไปสู่ความสามารถในการควบคุมตนเอง 2) วิริยะ: พัฒนาเครื่องมือและขั้นตอนการเรียนรู้ เพื่อนำสู่ สติ สมาธิ การเพียรพยายามเพื่อแสวงหาความรู้ทั้งวิธีนิรนัยและอุปนัย 3) สติ: กำหนด กำกับและทวนสอบผลการเรียนรู้โดยผู้เรียนซึ่งเป็นการพัฒนาสติให้เกิดการตระหนักรู้ตนเองด้วยการรู้คิดอย่างมีความหมาย 4) สมาธิ: สร้างบทโต้ตอบสนทนาระหว่างอาจารย์กับผู้เรียนส่งเสริมการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการสื่อสาร การใช้แนวคำถามที่กระตุ้นกระบวนการคิดและการเชื่อมโยงความรู้ 5) ปัญญา: จัดประสบการณ์จริงเพื่อนำไปสู่การเรียนรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติจากสถานการณ์จริงซึ่งเป็นปัญญาในระดับที่สูงขึ้น