รูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม - มหาปญฺโญ, พระมหาณรงค์ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2018)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปและปัญหาอุปสรรคการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม 2) เพื่อศึกษาทฤษฎีการจัดการการสื่อสารและหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 3) เพื่อเสนอรูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม ระเบียบวิธีวิจัยเป็นแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) การวิจัยเชิงคุณภาพโดยการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 19 รูป/คน ด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่มีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการพรรณนาความ การวิจัยเชิงปริมาณกำหนดกลุ่มตัวอย่างจากพระสงฆ์ในเขตพื้นที่จังหวัดนครปฐมจำนวน 359 รูป เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามแบบประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปและปัญหาอุปสรรคการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม พระสงฆ์ทุกระดับให้ความสำคัญกับการเผยแผ่พุทธศาสนาโดยมีความร่วมมือกับองค์กรหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนมีการตั้งคณะทำงานมีหน้าที่ในการกำหนดขั้นตอนการปฏิบัติงานกำหนดกลยุทธ์ต่างๆที่ชัดเจน มีกลยุทธ์ในการทำงานเชิงรุกและเชิงรับ ในส่วนของปัญหาอุปสรรคสาเหตุมาจากการจัดการการสื่อสารทั้ง 4 ด้าน คือ ผู้ส่งสารขาดการตรวจสอบขีดความสามารถของบุคลากร ด้านสารที่พระสงฆ์ใช้เป็นวิชาการทางธรรมมากเกินไป ด้านช่องทางสื่อสาร/สื่อพระสงฆ์ยังขาดความชำนาญในการใช้ให้เกิดประสิทธิภาพ ด้านผู้รับสารประชาชนไม่มีเวลาเข้าวัด 2. ทฤษฎีการจัดการการสื่อสารและหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ ทฤษฎีการจัดการการสื่อสารประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ 1) ผู้ส่งสาร 2) สาร 3) ช่องทางสื่อสาร/สื่อ 4) ผู้รับสาร บูรณาการด้วยหลักพุทธธรรม ได้แก่ หลักภาวนา 4 คือ 1) กายภาวนา 2) ศีลภาวนา 3) จิตภาวนา 4) ปัญญาภาวนา การประยุกต์ใช้จะช่วยส่งเสริมพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ให้เกิดประสิทธิภาพเพิ่มมากยิ่งขึ้น 3. รูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม 1) ผู้ส่งสาร ต้องฝึกฝนจริยวัตรให้งดงามเคร่งครัดในศีลบริบูรณ์ในศีลฝึกฝนกำกับจิตใจให้สงบมีพลังจิตที่เข้มแข็งคิดอย่างแยบคายแก้ปัญหาได้คิดพัฒนาประยุกต์สร้างสรรค์ได้2) สาร เผยแผ่หลักภาวนา 4 ให้ประชาชนนำไปประพฤติปฏิบัติส่งเสริมความเคร่งครัดในกฎระเบียบวินัยกฎหมายสามารถพัฒนาฝึกฝนจิตใจตนเองใช้หลักภาวนา 4 สอนให้คนใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต 3) ช่องทางสื่อสาร/สื่อ ใช้สื่อที่สามารถสื่อภาพลักษณ์ภาวนา 4 ประยุกต์ให้เหมาะสมกับการปฏิบัติให้เข้าถึงภาวนา 4 สร้างความสนใจต่อหลักภาวนา 4 สร้างความเข้าใจหลักภาวนา 4 และการปฏิบัติตาม 4) ผู้รับสาร สอนให้เข้าใจเข้าถึงกระบวนการฝึกฝนภาวนา 4 เผยแผ่ภาวนา 4 ให้ตรงกับจริต เผยแผ่ภาวนา 4 ตามระดับกลุ่มอายุกลุ่มอาชีพ พิจารณาความพร้อมของผู้รับเนื้อหาของภาวนา 4