รูปแบบการบริหารจัดการสู่ความเป็นเลิศของสานักเรียนพระปริยัติ ธรรมแผนกบาลีในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 14 - (ประสิทธิ์ อโสโก, พระครูโกศลธรรมานุสิฐ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2018)
บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1. เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปในการบริหารจัดการ สานักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 14 2. เพื่อศึกษาองค์ประกอบ ในการบริหารจัดการสู่ความเป็นเลิศของสานักเรียนพระปริยัติ แผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 14 3. เพื่อนาเสนอรูปแบบการบริหารจัดการสู่ความเป็นเลิศของสานักเรียนพระปริยัติ แผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 14 ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสาคัญ จานวน 18 ท่าน และการสนทนากลุ่มเฉพาะผู้ทรงคุณวุฒิ จานวน 10 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลโดยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และการวิจัยเชิงปริมาณ ด้วยการวิจัยแบบสารวจกับผู้บริหาร ครู และนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่าง จานวน 265 รูป เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม โดยมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.981 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพทั่วไปในการบริหารจัดการสานักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 14 โดยภาพรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการบริหารงานวิชาการมีความเหมาะสมอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนด้านการบริหาร งบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไป มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก จากการสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่า ในบางสานัก สามารถจัดหาทุนเพื่อนามาใช้ในการบริหารงานการศึกษาได้โดยการรับบริจาค และมีการจัดตั้งกองทุนเพื่อการศึกษา มีการสรรหา คัดเลือก พัฒนา ครูสอน และให้กาลังใจแก่บุคลากรภายใน และมีการจัดสวัสดิการต่าง ๆ ให้แก่ครูผู้สอน และนักเรียน จัดอาคารสถานที่มีความเหมาะสม มีอุปกรณ์ครุภัณฑ์ ที่เพียงพอสาหรับการปฏิบัติงาน ในบางสานัก ครูผู้สอนยังใช้วิธีการสอนแบบเดิมๆ ไม่สามารถผลิตสื่อ หรืออธิบายให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาของหลักสูตรมีงบประมาณในการบริหารอย่างจากัด ไม่เพียงพอต่อการบริหารดูแล ทั้งไม่มีการจัดทาบัญชีการเงินครูผู้สอนที่มีความรู้ความสามารถจริง ๆ มีจานวนน้อยลง ไม่กระตือรือร้น ทั้งยังมีจานวนนักเรียนที่น้อยลง และบรรยากาศการเรียนการสอน และอาคารสถานที่ไม่เอื้ออานวยต่อการเรียนการสอน