การเสริมสร้างพื้นที่ตลาดชุมชนให้เป็นแหล่งเรียนรู้และเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนในจังหวัดแพร่ - (บุญเสริม กิตฺติวณฺโณ), พระครูโสภณกิตติบัณฑิต; เชื้อบัวเย็น, ณรงค์ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษากระบวนการจัดการตลาดชุมชน 2. พัฒนาระบบนิเวศและการจัดการตลาดชุมชน และ 3. เสริมสร้างพื้นที่ตลาดชุมชนแบบมีส่วนร่วมให้เป็นแหล่งเรียนรู้และเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนในจังหวัดแพร่ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยใช้เทคนิคทั้งการวิจัยเชิงปริมาณ การวิจัยเชิงคุณภาพ และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้วิธีการวิจัยเชิงสำรวจจากแบบสอบถาม จากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 373 คน การวิจัยเชิงคุณภาพ ทำการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 75 คน การสนทนากลุ่มเฉพาะ 37 รูปหรือคน และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 25 คน การวิจัยเชิงปริมาณวิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการพรรณนาความ ผลการวิจัยพบว่า 1. กระบวนการจัดการตลาดชุมชน โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก กระบวนการจัดการตลาดชุมชน มีการผสานวัฒนธรรมท้องถิ่น เน้นคุณภาพสินค้าและราคาที่ยุติธรรม รูปแบบการจัดการตลาดดำเนินโดยคณะกรรมการตลาดชุมชน 2. การพัฒนาระบบนิเวศได้ร่างแบบแผนผังตลาดวัดมหาโพธิ์ และได้พัฒนาแผนผังให้มีความสมบูรณ์มากขึ้น ส่วนการจัดการตลาดชุมชนได้จัดโซนสินค้า ติดราคาสินค้า ตรวจสารตกค้าง จัดระเบียบแผง ทำแนวและทำป้ายที่จอดรถ ชุมชนผลิตสินค้ามาจำหน่ายได้ ประชาชนมีส่วนร่วมเป็นคณะกรรมการตลาด ตั้งไลน์กลุ่มคณะกรรมการและผู้ขาย ผลการอบรมเชิงปฏิบัติการ ผู้ประกอบการ ผู้ขายของ ผู้บริโภคได้บทบาทหน้าที่ในการปฏิบัติ ผลการประเมินหลังการอบรมโดยภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมากที่สุด และ 3. การเสริมสร้างพื้นที่ตลาดชุมชนได้เน้นถึงบริบท ปัจจัยนำเข้า การบริหารจัดการ และได้ตลาดชุมชนมหาโพธิ์เป็นพื้นที่ต้นแบบกิจกรรมการเสริมสร้างพื้นที่ตลาดชุมชนให้เป็นแหล่งเรียนรู้เศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนในจังหวัดแพร่ ได้เครือข่ายในการจัดการกิจกรรมต้นแบบตลาดชุมชนแบบมีส่วนร่วมในการดำเนินการ ได้แก่ ชุมชน ผู้นำชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และได้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกัน