การวิเคราะห์นโยบายและกลยุทธ์ในการจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทย - สีสะใบ, สุภัทรชัย; ขนฺติสรโณ, พระมหาสมชาย; (สุเทพ พุทธจรรยา), พระเมธาวินัยรส (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2025)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. วิเคราะห์สภาพการจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทย 2. สังเคราะห์นโยบายและกลยุทธ์ในการจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทย และ 3. นำเสนอนโยบายและกลยุทธ์ในการจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร การวิจัยเชิงคุณภาพ และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน การสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้เชี่ยวชาญจำนวน 12 รูปหรือคน และการประชุมเชิงปฏิบัติการกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 28 รูปหรือคน ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา โดยจัดกลุ่มข้อมูล สร้างรหัส และสังเคราะห์ประเด็นสำคัญ พร้อมใช้การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ เพื่อพัฒนาแนวทางเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสมกับบริบทของวัด ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทยมีทั้งจุดแข็งและจุดอ่อน จุดแข็งคือ วัดมีระบบบริหารที่ยึดหลักศาสนา โปร่งใส และได้รับการสนับสนุนจากชุมชนอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งถือครองที่ดินในทำเลที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจ ส่วนจุดอ่อน ได้แก่ ขาดระบบบัญชีและรายงานการเงินที่ชัดเจน ขาดทักษะในการบริหารจัดการ และขาดการมีส่วนร่วมจากชุมชน 2. การวิจัยได้สังเคราะห์นโยบายหลัก 5 ประการ คือ การจัดทำบัญชีที่โปร่งใส การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน การใช้ทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ส่วนรวม การตั้งคณะกรรมการบริหารตามหลักธรรมาภิบาล และการพัฒนาบุคลากร พร้อมกลยุทธ์ 8 ประการ เช่น การใช้เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพ การเสริมความโปร่งใส การสร้างความมั่นคงทางการเงินและการสื่อสารกับชุมชน 3. แนวทางเสนอแนะ ได้แก่ การจัดทำทะเบียนทรัพย์สินอย่างเป็นระบบ การตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การรายงานผลอย่างโปร่งใสและการจัดตั้งสำนักทรัพย์สินเพื่อยกระดับการจัดการให้ทันสมัย โปร่งใส และยั่งยืน