แนวคิดและพัฒนาการของการพลัดถิ่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - วิเศษศิริ, วรพจน์; เสริมการดี, พัชรินทร์; อำนวยกิจ, พรเพ็ญ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2025)
แนวคิดและพัฒนาการของการพลัดถิ่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและพัฒนาการของการพลัดถิ่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารข้อมูลเบื้องต้นวิจัย และวิทยานิพนธ์ในประเทศไทย ที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดและพัฒนาการของการพลัดถิ่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งผลการศึกษาได้นำเสนอ ความหมายของคำว่า "Diaspora" ซึ่งเกี่ยวข้องกับการถอนรากถอนโคนและความเจ็บปวด โดยเฉพาะในกรณีของชาวยิวที่ถูกขับไล่ออกจากดินแดนศักดิ์สิทธิ์ ทำให้พวกเขาต้องกระจัดกระจายไปทั่วโลกและปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ ในกระบวนการนี้ คนพลัดถิ่นสามารถสร้างศูนย์กลางวัฒนธรรมของตนเองและพัฒนาความคิดในการสร้างชุมชน โดยไม่ทิ้งอัตลักษณ์ของตนเอง และยังมีแนวคิดที่จะกลับคืนสู่มาตุภูมิ นอกจากนี้ยังมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับการใช้คำว่า Diaspora ที่ไม่จำกัดเฉพาะคนหรือชุมชนพลัดถิ่น แต่สามารถอธิบายถึงรูปแบบทางสังคมอื่น ๆ ได้ โดยมีการเสนอให้ทบทวนการมองการพลัดถิ่นในบริบทของการอพยพลี้ภัยและการเคลื่อนย้ายของผู้คนข้ามพรมแดนซึ่งทำให้เกิดรูปแบบใหม่ของคนพลัดถิ่นที่แตกต่างออกไปจากแบบแผนเดิม โดยเฉพาะกรณีพัฒนาการของการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นับตั้งแต่รัฐโบราณจนถึงรัฐสมัยใหม่ มีปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่ ปัจจัยทางด้านการขยายเมืองในสมัยโบราณ ปัจจัยด้านการดำรงชีวิต ปัจจัยด้านสงครามในโลกสมัยใหม่ และปัจจัยทางการเมือง ที่เป็นมูลเหตุสำคัญของการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศ