การศึกษาภูมิปัญญางานหัตถกรรมเตยปาหนันสู่การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา - กุลวงศ์, มนัสสวาส; กาฬสมุทร์, นุชเนตร; เรืองเริงกุลฤทธิ์, ธิดาพร; ทิพย์เพ็ง, สาลินี; เฉลียวพรหม , ชญาดา (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2023)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญางานหัตถกรรมเตยปาหนันและศึกษารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา ตำบลแม่ทอม รูปแบบวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ขั้นตอนการวิจัยโดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากภาคเอกสาร ข้อมูลภาคสนาม สังเกต สัมภาษณ์เชิงลึก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือสมาชิกวิสาหกิจชุมชนจักสานเตยปาหนันและสมาชิกวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา จำนวน 19 คน นำแนวคิดภูมิปัญญาไทย แนวคิดนิเวศวิทยาวัฒนธรรมและแนวคิดการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เป็นแนวทางการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า 1) ชุมชนลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภามีภูมิปัญญาการจักสานเตยปาหนันตั้งแต่สมัยอยุธยา ที่ตั้งใกล้แหล่งน้ำมีต้นเตยเป็นจำนวนมากเอื้อต่อการทำจักสาน เพื่อใช้ในชีวิตประจำวันเป็นหลัก ใช้ในพิธีกรรม เมื่อมีผลผลิตเหลือจึงขายทั้งในชุมชนและที่ห่างไกลถึงรัฐเคดาห์ งานจักสานเตยปาหนันมีมาอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งถนนไฟฟ้าเข้ามามีบทบาทในชีวิต คนรุ่นใหม่ไปทำงานนอกพื้นที่การทำงานจักสานลดน้อย ปัจจุบันชาวบ้านร่วมกันตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจักสานเตยปาหนันโดยมีการจัดการร่วมกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา 2) แนวทางการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา มีแนวทางจัดการ 5 ด้าน คือ (1) ด้านทรัพยากร (2) ด้านการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย (3) ด้านลูกค้าและนักท่องเที่ยว (4) ด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว (5) ด้านผลกระทบที่เกิดจากการท่องเที่ยว 3) สร้างกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยจัดทำโปรแกรมการท่องเที่ยว แผนที่ท่องเที่ยว และสื่อประชาสัมพันธ์