การส่งเสริมการจัดการสุขภาวะแบบองค์รวม เพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตภาคกลางตอนบน - เลิศรัชชาพันธ์, วลัญช์ชยา (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2020)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการสุขภาวะแบบองค์รวมของ ประชาชนในเขตภาคกลางตอนบน 2) ศึกษาหลักพุทธรรมได้แก่อิทธิบาท 4 ที่มีอิทธิพลต่อการ จัดการสุขภาวะแบบองค์รวมเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภาคกลางตอนบน 3) และนาเสนอรูปแบบการจัดการสุขภาวะแบบองค์รวมเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นภาคกลางตอนบน ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิง คุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างด้วยแบบสอบถามจานวน 400 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ คือความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบ สมมติฐานด้วยสถิติ t-test, ANOVA : F - test และ Multiple Regression การวิจัยเชิง คุณภาพเก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่มีโครงสร้าง จากผู้ให้ข้อมูลหลัก 26 รูป/คน และ จากผู้มีส่วนร่วมในการสนทนากลุ่มเฉพาะจานวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการพรรณนา ความผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดการสุขภาวะเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคกลาง ตอนบน การจัดการสุขภาวะทางกายอยู่ในระดับมาก (3.58) การจัดการสุขภาวะทางสังคมอยู่ใน ระดับมาก (3.76) ด้านจิตใจอยู่ในระดับมาก (3.51) การจัดการสุขภาวะทางปัญญาอยู่ในระดับ มาก (3.58) ส่วนปัจจัยทางด้านอิทธิบาท 4 ด้านฉันทะอยู่ในระดับมาก (3.60) ด้านวิริยะอยู่ใน ระดับมาก (3.65) ด้านจิตตะอยู่ในระดับมาก (3.77) และด้านวิมังสาอยู่ในระดับมาก (3.64) สาหรับการจัดการสุขภาวะแบบองค์รวม ด้านการจัดการคนอยู่ในระดับมาก (3.67) ด้านการ จัดการงบประมาณอยู่ในระดับมาก (3.73) ด้านการจัดการทั่วไปอยู่ในระดับมาก (3.83) ด้าน อุปกรณ์/เครื่องมืออยู่ในระดับมาก (3.76) ด้านบริการประชาชนอยู่ในระดับมาก (3.65) และ ด้านคุณธรรมจริยธรรมอยู่ในระดับมาก (3.79) ผลการวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยพหุคูณ ที่ระดับนัยสาคัญที่ 0.01 โดยมีปัจจัย การจัดการที่มีอิทธิพลต่อสุขภาวะแบบองค์รวมเพื่อประชาชนทั้ง 6 ด้าน ดังนั้น ปัจจัยทางด้าน การจัดการคน (.104) การจัดการงบประมาณ (.085) การจัดการทั่วไป (.139) การจัดการ อุปกรณ์/เครื่องมือ (.077) การบริการประชาชน (.079) และด้านคุณธรรมจริยธรรม (.087) มี อิทธิพลต่อสุขภาวะแบบองค์รวมเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ร้อยละ 69.4 (R=.833, R2 =.69.4) สาหรับปัจจัยทางด้านอิทธิบาท 4 ซึ่งมีด้านฉันทะ (.106) ด้านวิริยะ (. 025) ด้านจิตตะ (.853) และด้านวิมังสา (.125) ฉะนั้น ปัจจัยด้านอิทธิบาท 4 ทั้ง 4 ด้านจึงมี อิทธิพลต่อสุขภาวะแบบองค์รวมเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กล่าวคือถ้าหาก ปัจจัยทางด้านอิทธิบาท 4 มีการเปลี่ยนแปลงไปโดยเฉพาะทางด้านจิตตะ จะส่งผลต่อสุขภาวะ แบบองค์รวมเพื่อประชาชนเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งอธิบายได้ร้อยละ 59.9 (R=.774, R2 =.59.9) โดยรูปแบบด้านสุขภาวะทางกาย (ฉันทะ) องค์กรต้องมีนโยบายการสร้างจิตสานึกให้กับ บุคลากรเพื่อการดูแลสุขภาวะของประชาชน สนับสนุนงบประมาณในการดูแลสุขภาวะของ ประชาชนอย่างเต็มที่ โครงการและกิจกรรมต่างๆ ของหน่วยงานสามารถบริการประชาชนด้าน สุขภาวะอย่างเพียงพอต่อความต้องการ การจัดหาอุปกรณ์/เครื่องมือสมัยใหม่มาปรับใช้เพื่อการ จัดการสุขภาวะของประชาชนอย่างต่อเนื่อง มีการจัดหาอุปกรณ์/เครื่องมือสมัยใหม่มาปรับใช้ เพื่อการจัดการสุขภาวะของประชาชนอย่างต่อเนื่อง ให้กาลังใจแก่บุคลากรและประชาชนต่อ การดาเนินด้านสุขภาวะอย่างมาก หน่วยงานมีการจัดการระบบกลไกต่างๆ เพื่อรองรับงานด้าน สุขภาวะของประชาชนอย่างเต็มที่ซึ่งจะนามาสู่การเกิดวิริยะ รูปแบบด้านสุขภาวะทางจิตใจ (จิต ตะ) รูปแบบการดูแลสุขภาวะทางกายแบบองค์รวมเพื่อประชาชนขององค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นภาคกลางตอนบนตามหลักจิตตะในที่นี้หมายถึง แผนงาน/โครงการที่เกี่ยวข้องกับการ ดูแลสุขภาวะโดยบุคลากรทางสาธารณสุข พร้อมสร้างขวัญและกาลังใจการแนะนาพบจิตแพทย์ และส่งเสริมด้านธรรมะจัดกิจกรรมทางด้านพระพุทธศาสนา มีการจัดโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ในครอบครัวมีโครงการสร้างผู้นาในชุมชน เป็นผู้นาในการทากิจกรรมต่างๆ เน้นให้ผู้เข้าร่วม กิจกรรมมีความสุข ส่งเสริมอาสาสมัครเยี่ยมผู้ปุวยดูแลสุขภาวะทางด้านจิตใจ มีโครงการพัฒนา คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ จัดกิจกรรมรวมกลุ่มสวดมนต์ไหว้พระ ฝึกสมาธิ นิมนต์พระมา บรรยายธรรม และทาความเข้าใจเกี่ยวกับคาสอนทางพระพุทธศาสนารูปแบบด้านสุขภาวะทาง สังคม (วิริยะ) บุคลากรมีความขยันหมั่นเพียรในการทางานด้านสุขภาวะ มีงบประมาณมีผลที่ สาคัญอย่างมากที่จะทาให้การดาเนินด้านสุขภาวะประสบผลสาเร็จ มีการส่งเสริมระบบการ บริการด้วยวิธีการเข้าใจบริบทในวิถีชีวิตของประชาชน นาอุปกรณ์/เครื่องมือไปใช้ได้อย่างเต็ม สมรรถนะ และคุ้มค่ามีประสิทธิภาพต่อการลงทุน ผู้บริหารองค์กรมีความพยายามในการให้ กาลังใจ ดูแลสวัสดิการแก่บุคลากรและประชาชนเพื่อการจัดการสุขภาวะและมีแผนยุทธศาสตร์ การพัฒนาสุขภาวะในพื้นที่เปูาหมายอย่างชัดเจนรูปแบบด้านสุขภาวะทางปัญญา (วิมังสา) บุคลากรมีความสามารถในการแก้ไขปัญหาเฉพาะด้านสุขภาวะได้ดี จัดหางบประมาณจาก ภายนอกได้เสมอในกรณีที่งบประมาณไม่เพียงพอ มีวิธีการใหม่ๆ เพื่อการบริการประชาชนให้ ครอบคลุมทุกพื้นที่เปูาหมาย บุคลากรมีความเข้าใจในการดูแล รักษาอุปกรณ์/เครื่องมืออย่าง ถูกต้อง และเหมาะสม มีแนวทางในการให้กาลังใจที่หลากหลายรูปแบบต่อบุคลากรที่ดาเนินงาน ด้านสุขภาวะได้ตามเปูาหมายที่วางไว้ และจัดการด้านสุขภาวะเพื่อประชาชนอย่างมี ประสิทธิภาพและยั่งยืนตลอดไป