กลไกการจัดการด้านสวัสดิการสังคมที่เหมาะสมของผู้สูงอายุ : กรณีศึกษาผู้สูงอายุใน ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ - ปอนถิ่น ประเสริฐ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2019)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์โครงการวิจัย 1) เพื่อศึกษารูปแบบ และวิธีการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลสุเทพ 2) เพื่อศึกษาทราบความคิดเห็นของผู้สูงอายุ ด้านการจัดสวัสดิการสังคมที่ตนได้รับ 3) เพื่อเป็นข้อเสนอแนะแนวทางการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุที่เหมาะสม และบังเกิดประโยชน์สุข โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ได้แก่ การสัมภาษณ์เจาะลึก การใช้แบบสอบถาม และการใช้เทคนิค SWOT กับกลุ่มตัวอย่างของเทศบาลตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 117 คน ประกอบด้วย กลุ่มผู้บริหาร ข้าราชการประจำส่วนท้องถิ่น คณะกรรมการชมรมผู้สูงอายุ และกลุ่มผู้สูงอายุ ผลการวิจัยมีดังนี้ ผลการศึกษารูปแบบและวิธีการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลสุเทพ พบว่า กลุ่มผู้สูงอายุ มีจัดสวัสดิการสังคมสาหรับผู้สูงอายุ 4 รูปแบบ คือ การประกันสังคม (Social Security) การช่วยเหลือสาธารณะ (Public Assistance) การบริการสังคม (Social Service) และการช่วยเหลือเกื้อกูลของภาคประชาชน (The Assistance of People Sector) นอกจากนี้จากการศึกษาพบว่า การจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุยังมีปัญหาและอุปสรรคหลายประการ เช่น เบี้ยยังชีพไม่เพียงพอ กองทุนช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ยากจนหรือพิการ กองทุนชุมชน โครงการให้ความช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาทางสังคม การจัดตั้งศูนย์อบรมหรือโรงเรียนผู้สูงอายุประจำหมู่บ้าน การมีงานทำและการมีรายได้ การจัดกิจกรรมด้านนันทนาการ ความเข้มแข็งของชมรมผู้สูงอายุ การประชุมของชมรมผู้สูงอายุ การมีส่วนร่วมของชมรมผู้สูงอายุ การสำรวจประวัติผู้สูงอายุ การตรวจรักษาพยาบาลเบื้องต้น การดูแลผู้สูงอายุที่ช่วยตนเองไม่ได้ อาสาสมัครสวัสดิการสังคมในหมู่บ้าน ซึ่งปัญหาเหล่านี้มีเหตุปัจจัยมาจาก 1) ขาดการบูรณาการและขาดความต่อเนื่องในการดำเนินงานด้านสวัสดิการผู้สูงอายุมีการแยกส่วนกันทำงานระหว่างงานด้านสุขภาพกับงานด้านสังคม และมีการรวมศูนย์ในการให้ความช่วยเหลือ ควรมีการกระจายความรับผิดชอบให้หน่วยงานในท้องถิ่นเข้าร่วมแสดงบทบาทให้มากขึ้น 2) ขาดการนำนโยบายสู่การปฏิบัติอย่างแท้จริง 3) ความไม่พร้อมของงบประมาณและการขาดแคลนบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในด้านผู้สูงอายุโดยตรง และ 4) สวัสดิการสังคม เช่น เบี้ยผู้สูงอายุ ที่รัฐจัดให้กับผู้สูงอายุยังไม่เพียงพอกับความต้องการของผู้สูงอายุ ไม่สามารถตอบสนองปัญหาได้อย่างแท้จริงและไม่ครอบคลุมผู้สูงอายุได้ทั้งหมด ผลการศึกษาแนวทางการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุที่เหมาะสม พบว่า 1) ด้านการประกันสังคม ควรมีการปรับเพิ่มเบี้ยยังชีพให้สูงขึ้น โดยพิจารณาตามความเหมาะสมกับค่าใช้จ่ายในปัจจุบัน การตั้งกองทุนสำหรับผู้สูงอายุ 2) ด้านการช่วยเหลือสาธารณะ ควรมีการสำรวจประวัติผู้สูงอายุในแต่ละหมู่บ้าน และควรมีอาสาสมัครประจำชุมชน 3) การบริการสังคม ควรจัดให้มีการตรวจสุขภาพให้สม่ำเสมอและต่อเนื่อง การอบรมให้ความรู้ด้านสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ และการจัดกิจกรรมนันทนาการให้แก่ผู้สูงอายุได้แสดงบทบาทด้านประเพณีวัฒนธรรม และ 4) การช่วยเหลือจากภาคประชาชน ควรส่งเสริมให้ผู้สูงอายุเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มอย่างสม่ำเสมอ และสนับสนุนชมรมผู้สูงอายุมีความเข้มแข็ง โดยการบูรณาการจากหลายภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อรองรับจำนวนผู้สูงอายุที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งนี้เพื่อมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีและเป็นผู้มีคุณค่าต่อสังคมและประเทศชาติต่อไป