การกำกับติดตามและประเมินอิงผลลัพธ์เป็นฐาน : การออกแบบและประเมิน - วราสุนันท์ พินดา (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2026)
การกำกับติดตามและประเมินอิงผลลัพธ์เป็นฐาน (Results-Based Monitoring and Evaluation: RBM) เป็นกระบวนการสำคัญที่ใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์เพื่อยืนยันประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และความโปร่งใสของการดำเนินงาน โดยมุ่งเน้นผลลัพธ์มากกว่ากิจกรรมหรือผลผลิต บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายแนวคิดและหลักการของ RBM การออกแบบระบบกำกับติดตามและประเมินด้วยกรอบแนวคิด เช่น โมเดลตรรกะ (Logic Model) และห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Results Chain) รวมถึงการประเมินผลที่ครอบคลุมมิติความเหมาะสม ประสิทธิผล ประสิทธิภาพ ผลกระทบ และความยั่งยืน ตลอดจนการระบุปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จ ได้แก่ ความเป็นเจ้าของ การจัดการ การรักษาระบบ และความน่าเชื่อถือ พร้อมทั้งนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดี อาทิ การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และการสะท้อนผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า RBM เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังในการปรับปรุงการบริหารโครงการและการพัฒนาศักยภาพทั้งในระดับบุคคล องค์กร และสังคม โดยมีเป้าหมายเพื่อการใช้ประโยชน์จากผลลัพธ์อย่างต่อเนื่องและนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน