กฎหมายทางพระพุทธศาสนา : วิวัฒนาการ คุณค่า และการสร้างนิติวิธี - ปรีชาชาติ พิทักษ์พล (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2022)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาวิวัฒนาการของศาสนาธรรมชาติก่อนเกิดอารยธรรมอินเดียของอารยันตะวันออก การนำคุณค่าศาสนาจริยศาสตร์มาเป็นศาสนาของชนชาติ และนิติวิธีการนำธรรมโองการมาเป็นกฎหมายของนครรัฐไทยและการเคารพวิญญาณและบรรพบุรุษที่อยู่ในสังคมไทย วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการวิจัยเอกสาร จากหนังสือ ตำรา บทความทางวิชาการ ข้อมูลทางอินเตอร์เน็ต รวมทั้งตำนาน นิทาน เรื่องเล่าต่าง ในพระไตรปิฎกและคัมภีร์ต่าง ๆ มาวิเคราะห์ข้อมูลอันจะทำให้เกิดข้อถกเถียงในอีกแง่มุม พร้อมด้วยหลักฐานเพื่อประโยชน์ต่อการศึกษาประวัติศาสตร์กฎหมายในอนาคต ผลการวิจัย พบว่า วิวัฒนาการศาสนาธรรมชาติที่เกิดขึ้นก่อนอารยธรรมอินเดียของอารยันตะวันออก มีความเชื่อจากมนุษย์ยุคหินว่า วิญญาณมีจริง และเคารพนับถือบรรพบุรุษ จากหลักฐานทางโบราณคดีการฝังศพมนุษย์ยุคหิน เป็นวิวัฒนาการการนับถือวิญญาณมาเป็นศาสนาธรรมชาติในยุคก่อนประวัติศาสตร์ อารยันค้นพบคุณค่าการปฏิบัติทางจิตชั้นสูงนำมาพัฒนาเป็นศาสนาจริยศาสตร์ในการปฏิบัติ ต่อมาพบว่าศาสนาพุทธเป็นศาสนาของการปฏิบัติเข้ามาในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราชพร้อมธรรมโองการได้ทำลายความเชื่อดั้งเดิมของชาวไตนานาเผ่าพันธุ์ อนุมานได้ว่า ธรรมโองการ กลายมาเป็น “สังคมพุทธ” ที่คนไทยเชื่อถือในนิติวิธีความชอบธรรมทำให้สังคมสงบสุข งานวิจัยนี้มุ่งเสนอให้นักนิติศาสตร์และบุคคลในสาขากฎหมายหันมาศึกษาแนวคิดทางพระพุทธศาสนาเพื่อนำมาใช้ในการตราเป็นบทบัญญัติทางกฎหมาย