การจัดการและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของพระสงฆ์ที่ประสบความสำเร็จ ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย - ใหม่จันทร์ดี พงษ์พัฒน์; ภักดีกุล กัมปนาท; แก่นสันติสุขมงคล กุลวดี (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2022)
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการจัดการและการอนุรักษ์ของพระนักสิ่งแวดล้อมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ควบคู่กับการเสนอรูปแบบการจัดการและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยพระสงฆ์ที่ประสบความสำเร็จ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การวิจัยเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่างที่เป็นพระนักสิ่งแวดล้อมจำนวน 9 รูป ใน 9 จังหวัด ผ่านการนำกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์ภูมิปัญญานิเวศท้องถิ่นของ Berkes and Folkes (2000) มาประยุกต์ใช้กับการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า 1. พระนักสิ่งแวดล้อมทั้ง 9 รูป มีวิธีการจัดการและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของ (1) การผสมผสานความรู้เกี่ยวกับบริบทพื้นที่ ความรู้ทางพระพุทธศาสนา และความรู้ทางสิ่งแวดล้อม (2) มีการดำเนินกิจกรรมที่ครอบคลุมในทุกมิติ (3) มีการอาศัยต้นทุนในเรื่องของความศรัทธาเพื่อสร้างความร่วมมือกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และ (4) การมีระบบความคิดที่ประสานเชื่อมโยงและเป็นองค์รวม 2. รูปแบบการจัดการและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยพระสงฆ์ที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งประกอบไปด้วย (1) การบูรณาการความรู้ (2) การดำเนินกิจกรรมที่ครอบคลุมในทุกมิติ (3) การใช้หลักธรรมนำเครือข่าย (4) การคิดอย่างเชื่อมโยงบนพื้นฐานทางธรรม (ชาติ) ร่วมกับการต้องอาศัยปัจจัยในการสนับสนุนได้แก่ คุณสมบัติที่พึงมีของพระนักสิ่งแวดล้อม และการมีส่วนร่วมของผู้ที่เกี่ยวข้องในการจัดการและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม