การบริหารจัดการแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชน ของกองทุนแม่ของแผ่นดิน : กรณีศึกษาหมู่บ้านต้นแบบ ในจังหวัดสมุทรสาคร - อินทน์จันทน์ สุภาณี (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2020)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับการบริหารจัดการในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร (2) ศึกษาระดับ การดำเนินงานตามตัวชี้วัดผลสำเร็จของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระดับการบริหารจัดการในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดกับระดับ การดำเนินงานตามตัวชี้วัดผลสำเร็จของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร และ (4) เสนอแนะแนวทางการบริหารจัดการเบื้องต้นในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการวิจัยเชิงผสม โดยรวบรวมข้อมูลจาก (1) ผู้มีประสบการณ์ในการทำงานเกี่ยวกับกองทุนแม่ของแผ่นดินในระดับนโยบาย เป็นผู้ให้สัมภาษณ์ และ (2) ผู้ดำเนินงานของกองทุนแม่ของแผ่นดินระดับพื้นที่ เป็นผู้ให้สัมภาษณ์และตอบแบบสอบถาม ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ระดับการบริหารจัดการในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร ผลการศึกษาพบว่า ในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาในแต่ละปัจจัยพบว่า ด้านการบริหารแบบทีมงาน มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด โดยมีด้านภาวะผู้นำ มีค่าเฉลี่ยมากกว่าทุกด้าน รองลงมาตามลำดับคือ ปัจจัยการบริหารแบบ 7’s โดยมีด้าน shared values มีค่าเฉลี่ยมากกว่าทุกด้าน และปัจจัยการบริหารแบบเครือข่าย มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด โดยมีด้านปฏิสัมพันธ์ภายในเครือข่าย มีค่าเฉลี่ยมากกว่าทุกด้าน และผลการศึกษาเชิงคุณภาพพบว่า ปัจจัยการบริหารจัดการทั้ง 3 ระดับมีความเชื่อมโยงและส่งผลกระทบต่อกัน โดยกองทุนแม่ที่มี ทีมงานของแต่ละฝ่ายงานที่เข้มแข็ง และมีศักยภาพสูงจะทำให้กองทุนแม่ของแผ่นดินสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพตามแนวทางและเป้าหมายที่กำหนด และช่วยให้การสร้างเครือข่ายได้รับความร่วมมือจากหน่วยงาน และเครือข่ายอื่นๆ เข้ามาร่วมแก้ไขปัญหายาเสพติด และร่วมดำเนินงานในเรื่องอื่นๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับการสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนต่อไป ระดับการดำเนินงานตามตัวชี้วัดผลสำเร็จของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร ผลการศึกษาพบว่า ในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาในแต่ละเรื่องพบว่า เรื่องจำนวนเงินพระราชทานขวัญถุงอยู่ครบเต็มจำนวน มีค่าเฉลี่ยมากกว่าทุกเรื่อง และเรื่องกองทุนแม่ฯ ของท่านเป็นแหล่งศึกษาดูงานของกองทุนแม่ฯ อื่นๆ มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด และผลการศึกษาเชิงคุณภาพพบว่า ผลสำเร็จในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของกองทุนแม่ของแผ่นดิน ในจังหวัดสมุทรสาคร อาจพิจารณาได้จาก (1) การสมทบทุนเงินพระราชทานขวัญถุง (2) การจัดกิจกรรมกองทุนแม่ของแผ่นดินในรูปแบบต่างๆ ภายในหมู่บ้าน/ชุมชน (3) การจัดทำบัญชี รับจ่ายเงินกองทุนแม่ของแผ่นดินที่ถูกต้องตามหลักและเป็นปัจจุบัน (4) ศูนย์เรียนรู้กองทุนแม่ของแผ่นดิน (5) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และขยายความร่วมมือจากกลุ่มต่างๆ ภายในชุมชน (6) กระบวนการสร้างชุมชนเข้มแข็ง 9 ขั้นตอน ปัจจัยการบริหารจัดการมีความสัมพันธ์กับระดับการดำเนินงานตามตัวชี้วัดผลสำเร็จของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาคร อยู่ในระดับมาก โดยมีปัจจัยการบริหารแบบทีมงาน มีความสัมพันธ์มากที่สุด รองลงมาคือ ปัจจัยการบริหารแบบ 7’s และปัจจัยการบริหารแบบเครือข่าย มีความสัมพันธ์น้อยที่สุด แนวทางการบริหารจัดการเบื้องต้นในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนของกองทุนแม่ของแผ่นดินในจังหวัดสมุทรสาครคือ (1) จัดตั้งศูนย์เรียนรู้กองทุนแม่ของแผ่นดิน (2) การปราบปรามเชิงรุก (3) การป้องปรามในพื้นที่ (4) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่ชุมชน (5) การพัฒนาศักยภาพ (6) การปรับปรุงระบบงาน (7) การประชาสัมพันธ์ (8) การบูรณาการเพื่อขยายผล และ (9) การกำหนดตัวชี้วัด