การสร้างและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น: เรื่องเครื่องมือจับสัตว์น้าในเขตเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น - Sinsap, Chetpong; Phaengso, Kosit; Laoakka, Sastra (Journal of MCU Social Science Review, 2016)
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาความเป็นมา สภาพปัจจุบันและปัญหาของการดาเนินงานหลักสูตรท้องถิ่นกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี จังหวัดขอนแก่น รวมทั้ง สร้างและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเครื่องมือจับสัตว์น้าในเขตเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่นเครื่องมือ ที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสารวจ แบบสังเกต แบบสอบถาม แบบ สัมภาษณ์ แบบประเมิน แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบบันทึกการประชุมเชิงปฏิบัติการผลการวิจัยพบว่า หลักสูตรท้องถิ่นกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีเริ่มปรากฏขึ้น เมื่อมีการประกาศใช้หลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช2533) และได้มาปรากฏชัดเจนเมื่อประกาศใช้พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2545 ซึ่งแม้ว่าจะไม่มีการบัญญัติศัพท์คาว่า“หลักสูตรท้องถิ่น” อย่างชัดเจน แต่ในมาตรา 27 ได้ชี้ชัดว่าการกาหนดหลักสูตรให้สอดคล้องกับ ท้องถิ่นนั้นเป็นสภาพบังคับของกฎหมายที่โรงเรียนโดยเฉพาะในภูมิภาคต้องจัดให้มีขึ้นควบคู่กับหลักสูตรแกนกลาง สภาพปัญหาพบว่า การจัดการเรียนการสอนหลักสูตรท้องถิ่นมุ่งเน้นการ เตรียมนักเรียนเข้าร่วมแข่งขันงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน เนื้อหาสาระขาดความหลากหลายไม่สอดคล้องกับความต้องการของนักเรียนและชุมชนท้องถิ่น ครูมีไม่ครบตามกลุ่มสาระและมีหน้าที่ อื่นรับผิดชอบทาให้ขาดการเอาใจใส่การจัดการเรียนการสอน การเปลี่ยนแปลงผู้บริหารโรงเรียนและงบประมาณที่ได้รับอย่างจากัดทาให้การจัดการเรียนการสอนหลักสูตรท้องถิ่นไม่บรรลุตาม วัตถุประสงค์ การเรียนร่วมระหว่างนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้กับนักเรียนปกติครูต้องควบคุมดูแลเอาใจใส่ เป็นพิเศษ ผู้ปกครองและผู้นาชุมชนไม่แน่ใจว่าหลักสูตรท้องถิ่นจะทาให้ นักเรียนมีพัฒนาการ ทางการเรียนดีขึ้นได้ เนื้อหาสาระไม่ได้ใช้ในการทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติขั้นพื้นฐาน หรือ O-NET ของสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) การสร้างและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง เครื่องมือจับสัตว์น้าในเขตเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การพัฒนาหลักสูตร ขั้นตอนที่ 2 เป็น การทดลองใช้หลักสูตรโดยมีการกาหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ทดลองใช้หลักสูตร กับกลุ่มตัวอย่าง และประเมินระหว่างทาการทดลอง ส่วนขั้นตอนที่ 3 การประเมินผลการใช้หลักสูตร และเผยแพร่มีการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยสรุปการสร้างและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นนอกจากจะทาให้ได้เรียนรู้วิถีทามาหากินแล้ว ยังส่งผลให้ชุมชนเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้และตระหนักในคุณค่าทรัพยากรสัตว์น้าที่หล่อเลี้ยงชีวิต สมาชิกในสังคมให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีและอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข