นโยบายการพัฒนาระบบทหารอาสาสมัครของกองทัพไทยโดยการสร้างแรงจูงใจ เข้าสู่การเป็นทหารกองประจำการ - บัวศรี พงษ์ศักดิ์ (วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 2020)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษานโยบายการพัฒนาระบบทหารอาสาสมัครของกองทัพไทยโดยการสร้างแรงจูงใจเข้าสู่การเป็นทหารกองประจำการ ๒) เพื่อวิเคราะห์นโยบาย ตัวแบบโอกาส จุดแข็ง และจุดอ่อนของนโยบายทหารอาสาสมัคร และ ๓) เพื่อศึกษาผลกระทบ และนำเสนอนโยบายการพัฒนาระบบทหารอาสาสมัคร โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed MethodResearch) คือการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย ผู้บังคับบัญชาระดับสูงในกองทัพ จำนวน ๒๒ คน ที่ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มผู้ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจเลือกทหาร จำนวน ๒๐ คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาประกอบด้วย การแปรความ การตีความ และการวิเคราะห์ สำหรับการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น ๐.๙๑๖๓ ใช้กลุ่มตัวอย่างที่เป็นทหารกองประจำการที่สมัครใจเข้ารับราชการของกองทัพบก จำนวน ๔๐๐ คน คำนวณจากสูตรของ ทาโร่ ยามาเน่ โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และกลุ่มตัวอย่างของกองทัพเรือ และกองทัพอากาศ จำนวน ๑๐๐ คน โดยการสุ่มแบบบังเอิญ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ๑) นโยบายการพัฒนาระบบทหารอาสาสมัครของกองทัพไทยโดยการสร้างแรงจูงใจเข้าสู่การเป็นทหารกองประจำการ มีความเป็นไปได้สูง รัฐบาลต้องสนับสนุนงบประมาณให้กับกองทัพให้เพียงพอต่อการพัฒนาทหารกองประจำการ เพื่อนำไปใช้สร้างแรงจูงใจในการสมัครเข้าเป็นทหารกองประจำการ ๒) กองทัพจะต้องเป็นผู้กำหนดระเบียบการใหม่ นำเสนอให้กระทรวงกลาโหมเป็นผู้ดำเนินการในการกำหนดนโยบายนี้ ซึ่งโอกาสที่นโยบายจะประสบผลสำเร็จมีความเป็นไปได้อย่างมากเพราะมีจุดแข็งคือ กองทัพได้คนที่เต็มใจเข้ามารับราชการ มีความรู้ มีประสิทธิภาพ เข้มแข็ง มีคุณภาพมีระเบียบวินัยสูง ทุ่มเทเสียสละให้กับกองทัพ มีอุดมการณ์ความรักชาติ ทำให้กองทัพมีคุณภาพเป็นหลักประกันในการปฏิบัติหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญได้ครบถ้วน และสมบูรณ์ ส่วนจุดอ่อนของนโยบายทหารอาสาสมัครคือ กองทัพยังไม่มีนโยบายที่ชัดเจนในการสนับสนุนงบประมาณ เพื่อดำเนินการในระบบทหารอาสาสมัคร และต้องแก้พระราชบัญญัติรับราชการทหารที่เกี่ยวข้องอีกหลายข้อ๓) ผลกระทบของนโยบายทหารอาสาสมัครคือ ต้องศึกษาในระยะยาว แต่น่าจะเป็นไปในทิศทางที่ดีหากมีการนำไปสู่การปฏิบัติ เพราะสามารถทำให้กองทัพเข้มแข็งมากขึ้น แต่จะเกิดความไม่เป็นธรรมในสังคมกับกลุ่มคนที่ไม่ได้เป็นทหารอาสาสมัคร การสังเคราะห์ผลการวิจัยในการนำนโยบายไปปฏิบัติ ที่จะประสบผลสำเร็จจากการวิจัยคือกองทัพจะต้องจัดให้มีการประชาสัมพันธ์สร้างแรงจูงใจเกี่ยวกับเงินเดือน เบี้ยเลี้ยง การได้รับสวัสดิการ และสิทธิต่างๆ การดำเนินการรับทหารอาสาสมัครให้รับสมัครตั้งแต่อายุ ๑๘ ปีบริบูรณ์ขึ้นไปตามมาตรฐานของนานาชาติ ในระหว่างรับราชการ ต้องเพิ่มประสิทธิภาพให้กับทหารอาสาสมัครทั้งทางร่างกาย และจิตใจ สร้างทัศนคติที่ดีต่อกองทัพ สร้างขวัญกำลังใจ ปลูกฝังอุดมการณ์ความรักชาติให้โอกาสทางการศึกษาต่อในระหว่างรับราชการ สนับสนุนด้านการฝึกวิชาชีพก่อนปลดประจำการ และหลังปลดประจำการต้องประกอบด้วยปัจจัยสำคัญ ๕ ประการคือ ๑) การสอบบรรจุเข้าโรงเรียนนายสิบทหารทั้ง ๓ กองทัพ ให้รับเฉพาะทหารอาสาสมัครเท่านั้น ๒) กองทัพจัดหางานรองรับหลังจากที่รับราชการครบ ๒ ปี เพื่อเป็นหลักประกันความมั่นคงก้าวหน้าในอาชีพ ๓) สามารถรับราชการเป็นทหารกองประจำการต่อได้ถึงอายุ ๒๕ ปี หากมีใจรักในอาชีพทหารต้องการที่จะรับใช้ชาติต่อ ๔)ได้รับการบรรจุเข้ารับราชการเป็นนายทหารชั้นประทวน หรือนายทหารสัญญาบัตรตามคุณวุฒิที่กำหนดไว้ และ ๕) ทหารอาสาสมัครที่ไม่มีงานรองรับเมื่อปลดประจำการควรมีบำเหน็จให้คนละ๓๐,๐๐๐ บาทหรือพิจารณาให้ตามความเหมาะสม เพื่อนำไปลงทุนประกอบอาชีพที่ตนถนัด และที่สำคัญที่สุดทุกฝ่ายต้องมีความมุ่งมั่น และจิตสำนึกในการปฏิบัติตามนโยบายการพัฒนาระบบทหารอาสาสมัครให้กับกองทัพต่อไป