การพัฒนากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง - ช้างศร, วิทวัส; เอื้องโชคชัย , ชูศักดิ์; วยาจุต, ภัทรา (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2023)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง 2) เพื่อนำเสนอข้อเสนอแนวทางการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดย แบบสัมภาษณ์และแบบประเมิน ประเด็นสนทนากลุ่ม ซึ่งมีขั้นตอนในการศึกษา ประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้นำและสมาชิกของชุมชนที่มีแนวปฏิบัติที่ดีในการดำเนินงานด้านสุขภาวะ จำนวน 9 คน จาก 3 ชุมชน การสัมภาษณ์ผู้นำชุมชนหรือผู้มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนสุขภาวะชุมชนจำนวน 17 คน และการศึกษาความคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิทางการศึกษานอกระบบ จำนวน 8 คน และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสร้างข้อสรุปจากผลการศึกษาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนาในประเด็นด้านกระบวนการ และข้อเสนอแนะแนวทาง ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างกลุ่มแกนนำขับเคลื่อนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชน ขั้นตอนที่ 2 การวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์สุขภาวะชุมชน ขั้นตอนที่ 3 การวางแผนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง ขั้นตอนที่ 4 การสื่อสารแผนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนสู่สมาชิกในชุมชน ขั้นตอนที่ 5 การปฏิบัติตามแผนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชน และขั้นตอนที่ 6 การสรุปผล และการสะท้อนคิดทบทวนการปฏิบัติ 2) ข้อแนวทางการพัฒนากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนบนฐานการพึ่งตนเอง ได้แก่ แนวทางที่ 1 การสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มแกนนำอาสาสมัครที่ดำเนินงานด้านสุขภาวะชุมชน แนวทางที่ 2 การสร้างแผนการดำเนินงานเชิงรุกบนฐานการมีส่วนร่วม แนวทางที่ 3 การสร้างวิธีการสื่อสารและถ่ายทอดข้อมูลสำคัญให้กับคนในพื้นที่อย่างรวดเร็ว ต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ แนวทางที่ 4 การใช้ทุนที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาสุขภาวะ และแนวทางที่ 5 การสร้างหุ้นส่วนการเรียนรู้ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ในพื้นที่ที่ดำเนินงานด้านสุขภาวะ