การศึกษาแนวคิดเรื่องสัมมาชีพและความรับผิดชอบในพระพุทธศาสนา - สะอาดเอี่ยม, ธนรัฐ; คุณวีโร, พระมหาเจริญสุข; วาทโกวิโท , พระปราโมทย์; ปัญญาเอก, เกษศิรินทร์ (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2020)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องสัมมาชีพในพระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องความรับผิดชอบในพระพุทธศาสนา (3) เพื่อศึกษาคุณค่าเกี่ยวกับสัมมาชีพและความรับผิดชอบในพระพุทธศาสนา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง นำเสนอเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า สัมมาชีพ คือ การดำรงชีพที่มีความบริสุทธิ์ทั้งกาย, วาจา และใจ โดยไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น พุทธธรรมที่ส่งเสริมให้เกิดสัมมาชีพ คือ หลักศีล 5 หลักอิทธิบาท 4 หลักจักร 4 หลักอริยทรัพย์ 7 และหลักมรรค 8 การจัดการทรัพย์มี 2 ส่วน คือ 1) การจัดการทรัพย์ภายนอก ประกอบด้วยหลักการแสวงหา, หลักการบริหาร,การออมทรัพย์และหลักการใช้ทรัพย์ 2) การจัดการทรัพย์ภายในคืออริยทรัพย์ 7 เน้นปัญญาเป็นที่ตั้ง เป้าหมายของสัมมาชีพมี 3 ระดับคือ ระดับบุคคล, ระดับสังคม และระดับขั้นสูงสุดคือการบรรลุพระนิพพาน แนวคิดความรับผิดชอบในพระพุทธศาสนานั้นเริ่มต้นจากการบำเพ็ญพุทธกิจของพระพุทธเจ้าทั้ง 3 ด้าน และพุทธกิจ 5 ทั้งนี้เพื่อมุ่งประโยชน์ เกื้อกูล และความสุขของมวลมนุษย์ ความรับผิดชอบจึงเป็นภาระกิจที่บุคคลพึ่งปฏิบัติตามหน้าที่ต่อบุคคลอื่น หลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมความรับผิดชอบ คือ หลักกตัญญูกตเวที หลักพรหมวิหารธรรม หลักฆราวาสธรรม หลักสังคหวัตถุ หลักทิศ 6 หลักสัปปุริสธรรม หลักอปริหานิยธรม และหลักอารยวัฒิ ในพระพุทธศาสนานั้นคุณค่าของสัมมาชีพและความรับผิดชอบมี 5 อย่าง คือ คุณค่าระดับบุคคล, ระดับครอบครัว, ด้านระบบเศรษฐกิจ, ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านนวัตกรรมเทคโนโลยี ดังนั้น ฐานความคิดนี้จึงเป็นประโยชน์แก่ทุกภาคส่วนในการนำไปประยุกต์ใช้