การสังเคราะห์องค์ความรู้ลวดลายผ้าขาวม้าทอมือของชุมชนจังหวัดร้อยเอ็ด - แหลมฉลาด , ธนิดา; แพงสร้อย, โฆสิต (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2020)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการศึกษาองค์ความรู้และความเป็นมาผ้าขาวม้าทอมือของชุมชนจังหวัดร้อยเอ็ด ผลการศึกษา พบว่า ร้อยเอ็ดเป็นแหล่งผลิตผ้าขาวม้าทอมือมายาวนาน ในปัจจุบันมีกว่า 70 ชุมชนในทุกอำเภอ กลุ่มชาติพันธุ์ 5 กลุ่มที่ทอผ้าขาวม้าในจังหวัดร้อยเอ็ด ได้แก่ กลุ่มไทยอีสาน กลุ่มไทยลาว กลุ่มไทยเขมร กลุ่มไทยกูย (ส่วย) และกลุ่มผู้ไท ลวดลายผ้าขาวม้าที่พบมี 4 ลักษณะ คือ ผ้าขาวม้าตาใหญ่ ผ้าขาวม้าตาเล็ก ผ้าขาวม้าไส้ปลาไหล และผ้าขาวม้าตาหมู่ ผ้าขาวม้าทอมือยังคงเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตของคนร้อยเอ็ด เป็นผ้าสำคัญในพิธีการต่าง ๆ ตั้งแต่การเกิด การบวช การแต่งงาน การตาย และเป็นผ้าสารพัดประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ดังนั้นการนำเสนอองค์ความรู้ผ้าขาวม้าทอมือของชุมชน จะส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ เพื่อเป็นเครื่องมือในการสนับสนุนให้เกิดการออกแบบลวดลายผ้าใหม่ๆ การแปรรูปผ้าเป็นผลิตภัณฑ์ และการทำการตลาดนอกจากนี้ยังเป็นการนำเสนอลวดลายของผ้าที่แสดงออกถึงอัตลักษณ์ของตัวตน ชุมชน หรือชาติพันธุ์ เพื่อเป็นการสืบทอดความรู้และแนวคิดเพื่อการพัฒนาลวดลายผ้าให้ได้รับการยอมรับในหลากหลายมิติ เป็นการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนได้อย่างยั่งยืนต่อไป