การวิจัยและพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม - ชินทตฺติโย พระมหาไกรวรรณ์; ธมฺมาทโร พระมหาสาธร; สิริปญฺโญ พระมหาอกนิษฐ์; ด้วงสำราญ ขัตติยา; คงธรรม วัลลา; รัตนศิระประภา นุชนรา; ถ้ำทอง กฤติยา (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2019)
การวิจัยนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม 2) ทดลองใช้และศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะของหลักสูตรฝึกอบรม และ 3) ศึกษาการตระหนักรู้ตนเองและความพึงพอใจของพระวิทยากรกระบวนธรรมต่อหลักสูตรและกระบวนการฝึกอบรม กลุ่มตัวอย่างคือ พระวิทยากรกระบวนธรรม ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบประเมินก่อนอบรม ระหว่างอบรม และหลังฝึกอบรม และแบบประเมินความพึงพอใจต่อหลักสูตร สถิติที่ใช้คือ ค่าเฉลี่ย และค่าร้อยละ ผลการวิจัยปรากฏดังนี้ 1. การจัดทำหลักสูตรฝึกอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม แบ่งออกเป็น 2 ภาค คือ ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติธรรม ประกอบด้วยหมวดที่ 1) ศึกษาเรียนรู้ธรรม และคิดวิเคราะห์ธรรม ฝึกการรับฟังและการให้คำปรึกษาตามแนวพระพุทธศาสนา หมวดที่ 2) เนื้อหาด้านการเผยแผ่และการสื่อสาร เรียนรู้หลักการเผยแผ่ตามประเพณีเดิม หลักการเผยแผ่ผ่านสื่อสารมวลชนประเภทต่าง ๆ เช่น วิทยุ โทรทัศน์ เป็นต้น 2. ผลการประเมินการใช้หลักสูตรฝึกอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม จากการนำหลักสูตรไปทดลองใช้ ในการฝึกอบรมกับพระวิทยากรกระบวนธรรม ปรากฏผลดังนี้ 2.1 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความรู้ ความเข้าใจสูงขึ้นมากกว่าก่อนการฝึกอบรม 2.2 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.37) 2.3 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีผลการประเมินกิจกรรมระหว่างฝึกอบรมในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.39) 3. ความคิดเห็นของผู้เข้าอบรมต่อหลักสูตรฝึกอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม เห็นว่ามีประสิทธิภาพเหมาะสม มีรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย มีเกณฑ์การประเมินที่ชัดเจน และสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปสู่การปฏิบัติงานได้จริง