รูปแบบการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบโดยพุทธสันติวิธี - ใสไหม อภิณะฎา; วาทโกวิโท พระปราโมทย์; ขันทอง อดุลย์ (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2023)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ สภาพปัญหาของการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญา แนวคิดทฤษฎี การพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบตามแนวทางตามศาสตร์สมัยใหม่ 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธสันติวิธีที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบโดยพุทธสันติวิธี 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบโดยพุทธสันติวิธี เป็นการวิจัยเชิงพัฒนา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ การเก็บข้อมูลจาการอภิปรายกับกลุ่มผู้ประนีประนอมที่ปฏิบัติงานมาเป็นเวลา 10 วัน ขึ้นไป และการสนทนากลุ่ม การประชุมแบบมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ การสังเกตการณ์ รวมถึงการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาจากเกสาร ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้ประนีประนอม ส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจ และข้าราชการเกษียณอายุที่อาสาเข้ามาช่วยงานของศาลยุติธรรมไม่มีเงินเดือน บางท่านยังไม่มีประสบการณ์ ความรู้ด้านกระบวนการไกล่เกลี่ย การนำคดีอาญาเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ย และขั้นตอนการไกล่เกลี่ยทางอาญา 2) หลักพุทธสันติวิธีที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบโดยพุทธสันติวิธี ที่เหมาะต่อการพัฒนา คือ หลักไตรสิกขา อันประกอบด้วย อธิศีลสิกขา อธิจิตสิกขา และอธิปัญญาสิกขา หรือศีล สมาธิ ปัญญา โดยหลักพุทธสันติวิธีนี้จะทำให้เกิดการพัฒนาผู้ประนีประนอมทั้งด้านคุณลักษณะภายในและคุณลักษณะภายนอก 3) รูปแบบการพัฒนาผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบโดยพุทธสันติวิธี เป็นการนำองค์ความรู้ทั้ง 5 ด้าน 1) ด้านกฎหมาย กระบวนการ ขั้นตอนทางอาญา 2) ด้านกระบวนการการ ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในคดีอาญา 3) ด้านทักษะ จิตวิทยา การสื่อสาร 4) ด้านเครื่องมือพุทธสันติวิธี 5) ด้านการพัฒนาสติ สันติภายใน โดยใช้กิจกรรมตามหลักของไตรสิกขาในการพัฒนาจะได้คุณลักษณะของผู้ประนีประนอมในคดีอาญาต้นแบบ ที่มีทัศนคติดี, มีความรู้,มีทักษะไหวพริบ, มีสติ มีขันติจากภายในสู่สันติภายนอก เป็นการพัฒนากาย พฤติกรรม จิต ปัญญา