การบูรณาการกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามหลักพุทธสันติวิธี: ศึกษากรณีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัยของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย - โชติชัยพร พิชัย; ขันทอง อดุลย์ (วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 2023)
บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา บริบท ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัยของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) 2) เพื่อศึกษาหลักธรรมและหลักพุทธสันติวิธีที่ส่งเสริมการพัฒนากระบวนการไกล่เกลี่ยในการปฏิบัติหน้าที่ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัย 3) เพื่อบูรณาการกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามหลักพุทธสันติวิธีของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาเอกสารและเชิงปฏิบัติการ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ไกล่เกลี่ยของสำนักงาน คปภ. จำนวน 20 คน การประชุมกลุ่มย่อยจำนวน 7 คน โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอเชิงพรรณา ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพปัญหาบริบทข้อพิพาทด้านประกันเกิดจากความขัดแย้งไม่ลงรอยกันระหว่างผู้ร้องเรียนกับบริษัทประกันภัยในด้านของผลประโยชน์หรือค่าสินไหมทดแทนที่มีความขัดแย้งกันในเรื่องของจำนวนเงินเป็นสำคัญ เมื่อได้มีการเจรจาไกล่เกลี่ยกันข้อพิพาทก็สามารถยุติลงได้และปัจจุบันผู้ไกล่เกลี่ยยึดกระบวนการขั้นตอนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามแนวทางของตะวันตก 2. หลักพุทธสันติวิธีเป็นวิธีการอย่างหนึ่งซึ่งพระพุทธเจ้าใช้เป็นเครื่องมือในการระงับข้อขัดแย้งได้อย่างสงบและปราศจากความรุนแรงและหลักอริยสัจสี่เป็นหลักธรรมที่ส่งเสริมการพัฒนากระบวนการไกล่เกลี่ยได้อย่างครอบคลุมและเป็นระบบ 3. เมื่อนำหลักธรรมตามแนวทางของพุทธสันติวิธีมาประยุกต์ใช้กับกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัยด้วยการบูรณาการสร้างขั้นตอนกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทที่สอดรับกับสภาพปัญหาของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย ได้ 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การเตรียมการไกล่เกลี่ย (รู้ปัญหา รู้ทุกข์) 2) เปิดประชุมไกล่เกลี่ย (มีสติ ใช้ทางสายกลาง) 3) เจรจาค้นหาทางเลือกร่วมกัน (ใช้ปัญญา คิดถูกวิธี ไม่มีอคติ) 4) เจรจาเลือกทางออกที่เหมาะสม (เจรจาถูกวิธี มีความมุ่งมั่น) 5) สรุปผลการไกล่เกลี่ย (สร้างสันติภาพ เกิดสันติ มีความสงบระงับ) ผลปรากฎว่าการเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัยของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยสามารถยุติลงได้ทั้งภายในและภายนอกด้วยสันติวิธี