ข้ามพรมแดนศาสตร์: แนวทางการบูรณาการเศรษฐศาสตร์และภูมิศาสตร์เพื่อสร้างจิตสำนึกทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและภาวะพลเมืองโลก - แสนคำ, เด่นพงษ์; มีแก้ว, ณัฐพล (วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 2025)
บทความนี้นำเสนอแนวทางการบูรณาการเศรษฐศาสตร์และภูมิศาสตร์เข้ากับการสอนประวัติศาสตร์ท้องถิ่น โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างจิตสำนึกทางประวัติศาสตร์และความเข้าใจในความเป็นอื่น ผู้เขียนวิเคราะห์ข้อถกเถียงเกี่ยวกับเป้าหมายของการสอนประวัติศาสตร์และเสนอกรอบแนวคิดเรื่องจิตสำนึกทางประวัติศาสตร์ของ Jörn Rüsen (2004) เพื่อออกแบบการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตอย่างมีความหมาย บทความนี้ได้นำเสนอตัวอย่างการออกแบบหลักสูตรที่บูรณาการเศรษฐศาสตร์และภูมิศาสตร์เข้ากับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ทั้งในแง่ของการศึกษาท้องถิ่นของผู้เรียนและท้องถิ่นอื่น ๆ ที่หลากหลาย เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ ผู้คน และระบบเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ข้อเสนอแนวทางดังกล่าวมีนัยสำคัญต่อการปฏิรูปการศึกษาประวัติศาสตร์ โดยเปลี่ยนจากการสอนแบบท่องจำและปลูกฝังอุดมการณ์ชาตินิยมไปสู่การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ การสร้างความเข้าใจในบริบทที่ซับซ้อน และการเตรียมผู้เรียนให้เป็นพลเมืองโลกที่เข้าใจรากเหง้าของตนเองและเคารพความหลากหลายทางวัฒนธรรม กระบวนทัศน์ใหม่นี้ไม่เพียงแต่มุ่งสร้างความรู้ทางประวัติศาสตร์ แต่ยังมุ่งหวังให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้สู่การพัฒนาชุมชนและสังคมอย่างยั่งยืน