การศึกษาประวัติศาสตร์และข้อสันนิษฐานพัฒนาการทาง สถาปัตยกรรมขององค์พระบรมธาตุนครชุม วัดพระบรมธาตุ จังหวัดกำแพงเพชร - แสนคำ, ธีระวัฒน์ (วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 2016)
บทความเรื่อง “การศึกษาประวัติศาสตร์และข้อสันนิษฐานพัฒนาการ ทางสถาปัตยกรรมขององค์พระบรมธาตุนครชุม วัดพระบรมธาตุ จังหวัด กำแพงเพชร” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ประวัติศาสตร์และพัฒนาการ รูปแบบสถาปัตยกรรมองค์พระบรมธาตุนครชุม วัดพระบรมธาตุ (พระอาราม หลวง) ตำบลนครชุม อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร จากการศึกษาพบว่า พระบรมธาตุนครชุมถูกสถาปนาขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1900 โดยพระมหาธรรมราชาลิไทย ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุจากลังกา ทวีปมาประดิษฐานไว้ พร้อมด้วยหน่อพระศรีมหาโพธิ์ พระบรมธาตุนครชุมใน สมัยแรกสร้างเป็นพระเจดีย์ทรงดอกบัวตูม และมีพระเจดีย์ทรงระฆังที่สร้าง ภายหลังอีกสององค์อยู่ด้านข้างบนฐานเดียวกัน ต่อมาวัดได้ถูกทิ้งร้างประมาณ พ.ศ.2127 จนกระทั่งในปี พ.ศ.2392 จึงมีการบูรณะวัดพระบรมธาตุขึ้นมาอีกครั้ง และมีการรื้อสร้างองค์พระบรมธาตุนครชุมใหม่จากสภาพที่ทรุดโทรม ให้เป็นพระ เจดีย์ศิลปะทรงมอญ-พม่า โดยพ่อค้าไม้ชาวกะเหรี่ยงในบังคับของอังกฤษสองพี่น้อง คือ แซภอและพะโป้ ในระหว่าง พ.ศ.2414-2449 ปัจจุบันพระบรมธาตุ นครชุมได้กลายเป็นปูชนียสถานและแหล่งท่องเที่ยวสำ คัญของจังหวัด กำแพงเพชร This article studies “a study history and presupposition development of architecture Phraborommathat Nakhonchum pagoda Wat Phraborommathat Kamphaeng Phet Province” have objective for analyze history and development of architectural styles Phraborommathat Nakhonchum pagoda Wat Phraborommathat (The Royal Monastery), Nakhonchum subdistrict, Muang Kamphaeng Phet district, Kamphaeng Phet province. The results of the studies showed Phraborommathat Nakhonchum pagoda was establish in 1357, Phramahathammaracha Lithai has brought relics and Bud Prasrimahabhodi from Sri Lanka to be enshrined. PhraBorommathat Nakhonchum pagoda in the first pagoda was built as a lotus bud. And bell shaped stupa built after the second episode on the same side. Later the temple was deserted around, 1584.Until the year 1849, it was restored Wat Phraborommathat Nakhonchum up again. And demolish the building a new Phraborommathat pagoda. As Mon-Burmese style pagoda by Sapo and Phapo they is Karen, a timber merchant and British citizen between 1871-1906. At present, Phraborommathat Nakhonchum has become an important tourist destination and sacred place of Kamphaeng Phet province.