สุพรหมโมกขากับหมาเก้าหาง: นัยยะการกินในฐานะบททดสอบ ตัวเอกและนิเวศสํานึกในนิทานชาดกอีสาน: Subarhamamokkha and the Nine-tailed Dog: the Implications of Eating Test for the Hero and Ecological Consciousness in the Isan Jataka Tale - ทองสุขแก้ง ชัยยนต์ (วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 2023)
สุพรหมโมกขาชาดก ถือเป็นชาดกนอกนิบาตพื้นบ้านอีสานที่แสดงหลักธรรม และแนวปฏิบัติโดยการดำเนินเรื่องของตัวละครเอกผู้เอาชนะบททดสอบและอุปสรรคต่าง ๆ ทั้งร่างกายและจิตใจอันแสดงถึงคุณลักษณะอันประเสริฐของมหาบุรุษตามขนบใน วรรณกรรมชาดก การกินในเรื่องนี้ถือเป็นบททดสอบซึ่งเปิดเผยวิถีชีวิตและวัฒนธรรม อาหารอีสาน ตลอดจนความหมายเชิงปรัชญาและนัยยะทางวัฒนธรรมท้องถิ่น สุพรหมโมกขากับหมาเก้าหาง ผสมผสานระหว่างชาดกกับนิทานพื้นบ้านอีสานที่สะท้อนความสัมพันธ์ ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติผ่านองค์ประกอบของสัตว์ที่เป็นตัวละครสำคัญหลายตัว อันนำไปสู่การคลี่คลายปมขัดแย้งหรือบททดสอบตัวเอกในฐานะพระโพธิสัตว์ ตามความเชื่อของชาวพุทธ บทความนี้นำเสนอการอ่านชาดกพื้นบ้านอีสานผ่านมุมมอง นิเวศวิจารณ์ โดยมีวัตถุประสงค์สองประการ ได้แก่ 1) การพิจารณา การกินหรืออาหารในฐานะเครื่องทดสอบปัญญาของตัวเอกในนิทานชาดกพื้นบ้านและการกินในฐานะเหตุแห่งทุกข์ โดยการอ่านอาหารและการกินสะท้อนบริบททางสังคมและวัฒนธรรมที่มีมิติหลากหลายและ 2) การพินิจความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ สัตว์และธรรมชาติที่เชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น สะท้อนนิเวศสำนึกที่เกื้อกูลในจินตนาการของวรรณกรรมคำสอน การอ่านวรรณกรรมด้วย แว่นสัตว์ศึกษายังเปิดเผยความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์อื่น ๆ