บทบาทของรัฐและกลุ่มทุนแพลทฟอร์มจีน ในธุรกิจอีคอมเมิร์ชจีนข้ามแดน - Siriphon, aranya; กัทชลี ภากร; Li, Jiangyu (วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 2021)
บทความนี้ศึกษาบทบาทรัฐและทุนจีนที่แผ่ความเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจผ่านการทำธุรกิจค้าปลีกอีคอมเมิร์ซจีนข้ามแดน (China Cross-Border e-commerce) ธุรกิจดังกล่าวได้รับความสำคัญจากรัฐจีนตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 2015 แต่ถูกยกระดับมากขึ้นภายใต้บริบทใหม่ในการค้าระหว่างประเทศที่พบความตึงเครียดระหว่างจีนกับสหรัฐและสถานการณ์โควิด 19 จีนใช้เวทีธุรกิจอีคอมเมิร์ชข้ามแดนสร้างความหลากหลาย ลดการพึ่งพิงการส่งออกไปสหรัฐอเมริกา ขณะที่สามารถเชื่อมโยงการค้ากับประเทศในโครงการริเริ่มหนึ่งถนนหนึ่งเส้นทาง (BRI) และเชื่อว่าจะช่วยสนับสนุนโครงข่ายอุตสาหกรรมใหม่ในห่วงโซ่อุปทานผ่านธุรกิจอีคอมเมิร์ชข้ามแดน บทความนี้ใช้แนวคิดระบอบการเคลื่อนย้าย (Mobility regime) ในการวิเคราะห์ และใช้ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์ เก็บข้อมูลภาคสนามและทบทวนเอกสารวิชาการและข้อมูลเครือข่ายออนไลน์ รวมทั้งใช้เครื่องมือ Baidu Editor วิเคราะห์ข้อมูลเว็บไซต์ Baidu สำรวจความสัมพันธ์ของผู้ประกอบการจีนกับธุรกิจอีคอมเมิร์ชจีนข้ามแดนด้วย บทความนี้ พบว่าระบอบการเคลื่อนย้ายของรัฐจีนในฐานะ “รัฐยุทธทางเศรษฐกิจ” (Economic statecraft) ที่วางโครงสร้างพื้นฐานและสร้างระบบนิเวศปูทางให้แก่บริษัทแพลตฟอร์มและผู้ค้าจีนในธุรกิจอีคอมเมิร์ชข้ามแดนมี 3 ประการสำคัญ คือ 1) การสร้าง“สภาวะยกเว้น” แก่เขตทดลองอีคอมเมิร์ชข้ามแดน 2) ยุทธศาสตร์ก้าวออกไปผ่านการสร้างจุดเชื่อมต่อด้วยคลังสินค้าต่างประเทศและระบบโลจิสติกส์ และ 3) การสร้างธรรมมาภิบาลในธุรกิจอีคอมเมิร์ชจีนข้ามแดน นอกจากนี้ ยังพบว่าระบอบการเคลื่อนย้ายของรัฐจีนได้เปลี่ยนชุดความสัมพันธ์ทางการค้าใหม่ที่เอื้อให้ทุนแพลทฟอร์มจีนเข้ามาเป็นผู้เล่นหลักในตลาดอีคอมเมิร์ชในอาเซียน ขณะที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการจีนขนาดกลางและเล็กทั้งรายเดิมและรายใหม่รุกไล่เข้าสู่ระบบนิเวศที่ถูกปูทางขึ้นในธุรกิจนี้ด้วย