ความสามารถในการปรับตัวของครัวเรือนชาวนารายย่อยในพื้นที่ชลประทานจังหวัดชัยนาท ต่อปัญหาความสามารถ ในการชำระหนี้ตามแนวทางเศรษฐกิจชุมชน - ไชยมังคละ ธีรพงศ์ (มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 2022)
การวิจัยศึกษาความสามารถในการชำระหนี้ของชาวนา เพื่อนำมาใช้สะท้อนความสามารถในการปรับตัวทางเศรษฐกิจของชาวนารายย่อย โดย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือชาวนาหมู่บ้านนาชัย จำนวน 37 ครัวเรือน ในจังหวัดชัยนาท ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ ประกอบการสัมภาษณ์ (In-Depth Interview) และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม (Non-Participant Observation) ผลการศึกษาพบว่า ชาวนาส่วนใหญ่ยังมีปัญหาหนี้สิน แต่มีแนวโน้มลดลง อย่างต่อเนื่อง แสดงถึงความสามารถในการชำระหนี้ที่ดีขึ้น การทำนาช่วงปี 2560/2561 พบว่ามีรายได้มากกว่าต้นทุน เมื่อนำมาวิเคราะห์กับแนวโน้มการมีหนี้สินลดลง แสดงว่ามีการบริหารจัดการหนี้สินดดีขึ้น เป็นไปตามแนวทางองค์กรการผลิตครัวเรือนชาวนา (เศรษฐกิจชุมชน) ครัวเรือนชาวนายังเลือกใช้แรงงานภายในครัวเรือนเป็นหลัก แต่เนื่องจากทำนาผืนใหญ่แรงงานไม่พอ จึงเสริมด้วยการจ้างแรงงาน การใช้แรงงานภายในครัวเรือนยังเป็นวิธีการทำนาที่มีสัดส่วนมากที่สุด แม้พบบางครัวเรือนใช้วิธีการจ้างทั้งหมดแต่มีสัดส่วนน้อย ทั้งนี้การใช้แรงงานในครัวเรือนไม่คิดเป็นมูลค่าในฐานะต้นทุนการผลิต ครัวเรือนชาวนาจึงยังทำการผลิตอยู่