วรรณยุกต์ภาษาไทยของผู้พูดภาษาลัวะและผู้พูดภาษาม้งระดับประถมศึกษา - อินทจามรรักษ์, ชมนาด (วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 2025)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบระบบเสียงวรรณยุกต์และการแปรของสัทลักษณะของวรรณยุกต์ภาษาไทยในคำพูดเดี่ยวของผู้พูดภาษาลัวะและภาษาม้ง จังหวัดน่าน ที่กำลังศึกษาระดับประถมศึกษา ผู้บอกภาษาได้แก่ ผู้พูดภาษาลัวะเป็นภาษาแม่ มีบิดา-มารดาเป็นชาวลัวะ จำนวน 10 คน ผู้พูดภาษาม้งเป็นภาษาแม่ มีบิดา-มารดาเป็นชาวม้ง จำนวน 10 คน กำลังศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษา อายุระหว่าง 6-12 ปี ให้ผู้บอกภาษาออกเสียงรายการคำที่จัดเรียงแบบสุ่มสำหรับวรรณยุกต์จำนวน 9 คำ จำนวน 3 รอบ สรุปจำนวนคำทดสอบสำหรับการวิเคราะห์เสียงวรรณยุกต์ทั้งสิ้น 540 คำทดสอบ จากนั้นวิเคราะห์ระบบเสียงวรรณยุกต์และวิเคราะห์ค่าความถี่มูลฐานของวรรณยุกต์ด้วยวิธีการทางกลสัทศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่าระบบเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทยของผู้พูดภาษาลัวะและภาษาม้งมีจำนวน 5 หน่วยเสียง โดยผู้พูดภาษาลัวะและภาษาม้งสามารถออกเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทยในคำพยางค์เป็นได้จำนวน 5 เสียง และในคำพยางค์ตายได้จำนวน 3 เสียง ทั้งนี้มีความแตกต่างกันในสัทลักษณะรูปหลักและสัทลักษณะรูปแปร ทั้งในแง่จำนวนของรูปแปร ทิศทางการขึ้นตกของระดับเสียง และระดับเสียงที่จุดเริ่มต้น นอกจากนี้ยังพบว่าเกิดการรวมกันของวรรณยุกต์ที่ 1 (สามัญ) กับวรรณยุกต์ที่ 2 (เอก) และวรรณยุกต์ที่ 3 (โท) กับวรรณยุกต์ที่ 4 (ตรี) อาจกล่าวได้ว่า การเป็นภาษามีวรรณยุกต์หรือภาษาไม่มีวรรณยุกต์ไม่ได้ส่งผลต่อการออกเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทยทั้งหมดแต่มีปัจจัยอื่นร่วมด้วยได้แก่ การสัมผัสกับภาษาไทยในระดับสูง และการอ่านหนังสือไม่แตกฉาน