แนวทางการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาที่ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคต - เทศจันทร์, ฤทัยรัตน์; บัวสุวรรณ, พร้อมพิไล; สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง , วรรณวิศา (วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2026)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคต และ 2) เพื่อออกแบบแนวทางการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาที่ส่งเสริมการพัฒนาทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคตของผู้เรียน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เชิงปริมาณเก็บรวบรวมข้อมูลโดยแจกแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง คือ ข้าราชการครูในโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาเครือข่ายสหวิทยาเขตระยอง 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 368 คน โดยเปรียบเทียบจากตารางกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างของ Krejcie & Morgan (1970) แล้วทำการแบ่งชั้นตามขนาดของโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม ซึ่งประกอบด้วยมาตรประมาณค่า 5 ระดับ และเชิงคุณภาพ ใช้การสนทนากลุ่มผู้บริหารสถานศึกษาและประธานนักเรียน โดยใช้วิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง และทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมายกร่างแนวทางการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์โดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 ระดับทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคตตามการรับรู้ของผู้สอน ที่มีต่อผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย มีค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น ลำดับแรก คือ ทักษะการคิด ซึ่งเป็นความสามารถทางปัญญาในการประมวลข้อมูลเพื่อแก้ไขสถานการณ์ต่างๆ การให้เหตุผล การวางแผน การตัดสินใจ และการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ 2. ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 (ร่าง) การออกแบบแนวทางการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาที่ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคต ประกอบด้วยหลัก 6Is ดังนี้ 1) Inspiration 2) Investment 3) Integrated 4) Inclusive 5) Innovation และ 6) Internalization องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำความต้องการของผู้สอนและผู้เรียนไปใช้ในการวางกลยุทธ์ การบริหารสถานศึกษาให้เกิดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีทักษะการเรียนรู้เพื่ออนาคต เพื่อให้สถานศึกษาเกิดการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ดีต่อไป