การพัฒนาสมรรถนะด้านการบริหารงานของข้าราชการนักบริหารงานระดับต้น ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของประเทศไทย - อนุชาติไชย ภัสร์ชนกพรรณ; ธรรมชาลัย อนันต์; สนองทวีพร ธีรเดช; ปิยะมโนธรรม ปรัชญา; ธูปกระจ่าง ตรีลุพธ์ (วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันด้านนโยบายการสนับสนุนส่งเสริม การกำกับดูแล และปัญหาการพัฒนาสมรรถนะของข้าราชการนักบริหารระดับต้นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และ 2) นำเสนอการพัฒนาสมรรถนะด้านการบริหารงานของข้าราชการนักบริหารงานระดับต้นในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 60 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารระดับสูงและระดับกลางจำนวน 40 คน นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญจำนวน 20 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอผลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ พบว่า 1) อปท. มีนโยบายการพัฒนาสมรรถนะด้านการบริหารที่ดีขึ้น โดยอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านจากการดำเนินงานตามกรอบนโยบายแบบบนลงล่างไปสู่การมุ่งเน้นผลลัพธ์เชิงสมรรถนะตามความต้องการของพื้นที่ การกำกับดูแลเริ่มปรับจากการควบคุมตามระเบียบไปสู่การส่งเสริมการเรียนรู้และการพัฒนาบุคลากรในระยะยาว การพัฒนายังมีข้อจำกัดเชิงระบบ ได้แก่ โครงสร้างและระเบียบราชการแบบลำดับชั้น ระบบอุปถัมภ์และอิทธิพลทางการเมืองท้องถิ่น ข้อจำกัดด้านกำลังคน งบประมาณ เทคโนโลยีดิจิทัล และระบบจัดการความรู้ 2) การพัฒนา พบว่า หลักสูตรยังคงมีความจำเป็นในการพัฒนาข้าราชการนักบริหารระดับด้านทักษะเฉพาะทาง เช่น การคิดเชิงระบบและการวิเคราะห์ข้อมูล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงควรออกแบบการพัฒนาในระดับพื้นที่ที่เน้นการปฏิบัติงานจริง และใช้ระบบพี่เลี้ยงและการสอนงานเป็นกลไกสำคัญ องค์ความรู้จากวิจัยนี้ใช้เป็นฐานเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในการพัฒนาระบบสมรรถนะของข้าราชการท้องถิ่นให้มีความยืดหยุ่นและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้