การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ สำหรับเยาวชน อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี - วงศ์อารีย์ วรเศรษฐ์; ถาวรรัตน์ จุฑาทิพย์; ใจอารีย์ อภิชาติ (วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2026)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพภูมิปัญญาท้องถิ่นและการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ 2) เพื่อศึกษาระดับความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของเยาวชน และ 3) เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์สำหรับเยาวชน อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ผู้ให้ข้อมูล 14 คน กลุ่มตัวอย่าง คือ เยาวชน 327 คน สุ่มโดยใช้การกำหนดโควตา และเยาวชนที่สมัครใจเข้าร่วมกิจกรรม 30 คน ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสอบถาม ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติบรรยาย ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ภูมิปัญญาท้องถิ่นกำลังประสบปัญหาว่าอาจเลือนหายไป เยาวชนมีความสนใจเรียนรู้และอนุรักษ์น้อยลง ชุมชนมีการสืบทอดและอนุรักษ์ที่ปรากฏเด่นชัด เช่น ประเพณีแห่ฉัตร กินข้าวห่อ คังด้ง รำตง แกว และโง การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์มีลักษณะนำวัฒนธรรมมาจัดการท่องเที่ยว เยาวชนควรได้เรียนรู้และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น 2) เยาวชนมีความรู้และความตระหนักในภูมิปัญญาท้องถิ่น การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ทักษะแห่งศตรวรรษที่ 21 ด้านอาชีพ ระดับมาก 3) เยาวชนเรียนรู้และเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ตระหนักถึงการอนุรักษ์ สืบสาน และเผยแพร่ และเชื่อมโยงเข้ากับการท่องเที่ยว7เชิงสร้างสรรค์ได้ มีปัจจัยที่สนับสนุนให้เกิดความสำเร็จ คือ ความร่วมมือของโรงเรียน ผู้นำชุมชน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภายใต้เงื่อนไขของการมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ อุปสรรคในการเข้าถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นและความสนใจของเยาวชน ข้อค้นพบ คือ กระบวนการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์สำหรับเยาวชนที่ทำให้เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ได้