มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาทการใช้ประโยชน์ สาธารณูปโภค และบริการสาธารณะในเขตพื้นที่จัดสรรที่ดิน - อินทวิเศษ พัชรี; ฤาแรง รัฐชฎา (วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2026)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาถึงแนวความคิด ทฤษฎี แนวคำพิพากษา มาตรการทางกฎหมาย และงานวิจัยของประเทศไทยและของต่างประเทศ 2) เพื่อศึกษาถึงปัญหาข้อเท็จจริงและปัญหาข้อกฎหมาย 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์และเปรียบเทียบกฎหมายของประเทศไทย กฎหมายของต่างประเทศเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาทการใช้ประโยชน์สาธารณูปโภคและบริการสาธารณะในเขตพื้นที่จัดสรรที่ดิน 4) เพื่อนำมาตรการทางกฎหมายของประเทศที่มีความเหมาะสมมาปรับใช้กับกฎหมายของประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ที่วิจัยเอกสาร ตัวบทกฎหมาย ตำราทางวิชาการ งานวิจัย สื่ออิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทยและของต่างประเทศ มีการจัดทำสนทนากลุ่มประกอบการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 5 กลุ่ม คือ กลุ่ผู้ประนีประนอม, กลุ่มเจ้าของโครงการหมู่บ้านจัดสรร, กลุ่มคณะกรรมการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร, กลุ่มสมาชิกนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร, และกลุ่มนักวิชาการ ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดที่นำมาใช้ในการวิเคราะห์ปัญหาคือแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาท การจัดสรรที่ดินและกระบวนการตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร 2.ในประเทศไทยไม่มีกฎหมายกำหนดให้จัดตั้งองค์กรระงับข้อพิพาท ไม่มีการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทำหน้าที่ระงับข้อพิพาท และไม่มีการกำหนดหลักเกณฑ์ในการระงับข้อพิพาทการใช้ประโยชน์สาธารณูปโภคและบริการสาธารณะในเขตพื้นที่จัดสรรที่ดิน 3. กฎหมายของสหรัฐอเมริกา มีการจัดตั้งสมาคมเจ้าของบ้านที่มีอำนาจหน้าที่มากกว่านิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรค์ของประเทศไทย 4.ผู้วิจัยจึงขอเสนอแนะควรกำหนดให้จัดตั้งองค์กรหรือแต่งตั้งคณะกรรมการจังหวัดสำหรับทำหน้าที่ในการระงับข้อพิพาท โดยเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 หมวดที่ 7 เรื่องการระงับข้อพิพาทการใช้ประโยชน์สาธารณูปโภคและบริการสาธารณะในเขตพื้นที่จัดสรรที่ดินขึ้นใหม่ และกำหนดคุณสมบัติของผู้ทำหน้าที่ระงับข้อพิพาท รวมทั้ง หลักเกณฑ์ในการระงับข้อพิพาทไว้ให้ชัดเจนเพื่อแก้ปัญหาการใช้ประโยชน์สาธารณูปโภคและบริการสาธารณะในเขตพื้นที่จัดสรรที่ดินได้อย่างถูกต้องตรงประเด็น องค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากงานนี้ คือ กระบวนการจัดตั้งองค์กรหรือแต่งตั้งคณะกรรมการจังหวัดสำหรับทำหน้าที่ในการระงับข้อพิพาท