การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ในจังหวัดนครปฐม - จนฺทปญฺโญ (ศิริโสดา) พระรวีโรจน์; ธมฺมทีโป พระเจริญพงษ์; ฐานวุฑฺโฒ พระมหาศุภวัฒน์; ต้นธีรวงศ์ บรรพต (วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2026)
การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในจังหวัดนครปฐม มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ (1) เพื่อพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ (2) เพื่อสร้างกลไกความร่วมมือในการดำเนินงาน และ (3) เพื่อนำเสนอรูปแบบที่สามารถประยุกต์ใช้ได้ในพื้นที่อื่น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการประชุมกลุ่มเฉพาะกับผู้ให้ข้อมูลจำนวน 33 รูป/คน และวิจัยเชิงปริมาณโดยการประเมินก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมของกลุ่มเป้าหมายจำนวน 30 รูป/คน โดยใช้เครื่องมือแบบวัดกิจกรรมและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ผลการวิจัยพบว่า (1) รูปแบบกิจกรรมที่พัฒนาขึ้นสามารถเสริมสร้างผู้เรียนในมิติ “พุทธบูรณาการ 4 มิติ” ได้แก่ กาย ศีลธรรม อารมณ์ และปัญญา ผ่านกิจกรรมที่เน้นการเรียนรู้ด้วยตนเอง การฝึกศีล การควบคุมอารมณ์ และการคิดวิเคราะห์เชิงคุณธรรม (2) กลไกความร่วมมือ 4 มิติ ได้แก่ การจัดกิจกรรมแบบบูรณาการ การสร้างการรับรู้ การพัฒนาครูแกนนำ และการกำหนดคุณธรรมอัตลักษณ์ นำไปสู่การมีส่วนร่วมของผู้บริหาร คณะกรรมการ ครู และผู้เรียน ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงจริยธรรมและทักษะชีวิตตามแนวพุทธธรรม (3) รูปแบบการขับเคลื่อนที่พัฒนาขึ้นเรียกว่า “SPICE Model” เป็นรูปแบบที่มีประสิทธิภาพในการพัฒนาคุณภาพชีวิตเชิงจริยธรรม และสามารถขยายผลการดำเนินงานไปยังศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในพื้นที่อื่นได้อย่างเหมาะสม โดยผลการประเมินหลังเข้าร่วมกิจกรรมพบว่าค่าคะแนนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) แสดงถึงความเหมาะสมในการขยายผลสู่พื้นที่อื่นได้อย่างเป็นระบบ