การพัฒนารูปแบบโรงเรียนคุณภาพขนาดเล็กเพื่อความยั่งยืน ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ - หะยีนุ, อิสเบลลา; เวหะชาติ, รุ่งชัชดาพร; วรรณไพเราะ, สุนทรี; สุวรรณมณี, ศิลป์ชัย (วารสารพุทธจิตวิทยา, 2026)
การวิจัยในครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบ เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนา และเพื่อประเมินรูปแบบโรงเรียนคุณภาพขนาดเล็กเพื่อความยั่งยืนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา หรือครูผู้รับผิดชอบงานวิชาการ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 9 คน และ กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ โดย การจัดสนทนากลุ่ม จำนวน 17 คนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง มีความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.95 และแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูล โดยจำแนกประเภทข้อมูลและสร้างข้อสรุปจากลักษณะร่วม ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบของรูปแบบ 5 องค์ประกอบหลัก คือ (1) ภาวะผู้นำของผู้บริหารแบบกัลยาณมิตร (2) การจัดการเรียนการสอนแบบองค์รวม (3) การบริหารจัดการเชิงคุณภาพ (4) การบริหารแบบมีส่วนร่วม และ (5) การส่งเสริมอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ และ 2. ผลประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ โดยภาพรวมและในแต่ละองค์ประกอบมีความเหมาะสมสามารถนำไปใช้เป็นรูปแบบได้ โดยในแต่ละองค์ประกอบมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบริหารจัดการโรงเรียนในบริบทเฉพาะของพื้นที่ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างความไว้วางใจจากชุมชนและการเสริมสร้างความยั่งยืนทั้งด้านการศึกษาและสังคมร่วมกัน